Kalp Tümörü (Miksoma) Ameliyatı

Kalp tümörü ameliyatı, kalp boşluklarından birinde ya da kalp duvarında yer alan kitlenin, tutunduğu bölgeyle birlikte çıkarılmasıdır. Kitlelerin büyük bölümü iyi huyludur; buna karşılık bulundukları yer nedeniyle kan akımını engelleyebilir ve yüzeylerinden kopan parçalar damar tıkanıklığına yol açabilir. Bu nedenle tanı konduğunda ameliyat ertelenmez.

Kalp Tümörü Ameliyatı Nedir ve Kalp İçindeki Kitle Neden Çıkarılır?

Kalpte saptanan kitlelerin en sık görüleni, sol kulakçıkta yerleşen ve bir sapla duvara tutunan yumuşak yapıda bir tümördür; ayrıntılar kalp tümörleri sayfasındadır. Ameliyat, bu kitlenin sapıyla ve tutunduğu duvar bölümüyle birlikte çıkarılmasını, oluşan açıklığın kapatılmasını ve gerekiyorsa aynı seansta eşlik eden sorunların düzeltilmesini kapsar.

Neden İlaçla ya da İzlemle Çözülemez?

Kalpteki bir kitleyi küçülten ya da eriten bir ilaç bulunmamaktadır. İzlemle beklemek de uygun değildir; çünkü kitle her an kapak açıklığına oturarak akımı kesebilir ve bayılmaya yol açabilir. Ayrıca yüzeyi kırılgan olduğundan, büyüklüğünden bağımsız olarak parça kopabilir ve bu parça beyne giderek inmeye neden olabilir. Kitle zamanla büyüdüğünde ameliyat da güçleşir. Bu nedenlerle iyi huylu olması, ameliyatın ertelenmesi için bir gerekçe sayılmaz.

Ameliyat Neyi Sağlar?

Kitle çıkarıldığında akımı engelleyen yapı ortadan kalkar; nefes darlığı, bayılma ve çarpıntı gibi yakınmalar çoğu hastada hızla geriler. Parça kopma riski ortadan kalktığı için damar tıkanıklığı olasılığı belirgin biçimde azalır. Kitlenin başlattığı iltihabi yanıta bağlı ateş, halsizlik, kilo kaybı ve kansızlık gibi genel bulgular da haftalar içinde düzelir. Ayrıca çıkarılan doku incelenerek kitlenin türü kesinleşir; bu bilgi izlem planını belirler.

Bu Ameliyat Kimlere ve Hangi Bulgularla Planlanır?

Kalpten kaynaklanan iyi huylu bir kitle saptanan hemen her hastada ameliyat planlanır. Yakınması olmayan kişilerde de aynı yaklaşım geçerlidir.

Ameliyat Kararını Destekleyen Bulgular

• Akımı engelleyen kitle: Kapak açıklığına sarkan ve nefes darlığı ya da bayılma yapan kitlelerde karar ivedidir.
• Parça kopma öyküsü: İnme, ani görme kaybı, bacakta ani damar tıkanıklığı ya da karın ağrısı yaşanmışsa ameliyat öne alınır.
• Hareketli ve saplı kitle: Kalp atımlarıyla birlikte hareket eden kitlelerde kopma olasılığı daha yüksektir.
• Büyüyen kitle: Kontroller arasında boyut artışı saptanması kararı hızlandırır.
• Genel bulguların eşlik etmesi: Uzun süren ateş, kilo kaybı ve kansızlık tabloya eşlik ediyorsa ameliyat planlanır.
• Kapak işlevini bozan yerleşim: Kitle kapak yaprakçıklarına baskı yapıyorsa aynı seansta kapak da değerlendirilir.

Yakınması Olmayan Hastalarda da Ameliyat Gerekir mi?

Evet. Kitlenin yakınma yapmaması, akımı engelleme ya da parça koparma olasılığının bulunmadığı anlamına gelmez; bu olaylar ilk bulgu olarak ortaya çıkabilir. Bu nedenle yakınması olmayan hastalarda da ameliyat önerilir.

Ameliyatın Ertelendiği Durumlar

Ameliyat, yalnız kişinin genel durumunun elvermediği koşullarda ertelenir. Yakın zamanda geçirilmiş büyük bir inmede, beyin dokusundaki hasarın kararlı hale gelmesi beklenebilir; bu değerlendirme nöroloji ile birlikte yapılır. Etkin bir enfeksiyon varsa tedavi edilir. Başka bir organdaki kanserin kalbe yayılmasıyla oluşan kitlelerde ise karar farklıdır; bu hastalarda cerrahi her zaman uygun olmayabilir ve tedavi asıl hastalıkla birlikte planlanır. Kalpte kitle görünümü veren pıhtılarda ise önce kan sulandırıcı tedavi denenir ve görüntüleme yinelenir.

Kitle Ameliyatı Öncesinde Hangi Görüntüleme ve Hazırlıklar Yapılır?

Hazırlığın amacı kitlenin yerini, tutunma noktasını ve çevre yapılarla ilişkisini eksiksiz belirlemektir; ameliyat planı bu bilgilere dayanır.

Görüntüleme

• Ekokardiyografi: Kitlenin bulunduğu odacık, büyüklüğü, hareketi ve akımı engelleyip engellemediği belirlenir.
• Yemek borusundan ekokardiyografi: Sapın tam olarak nereye tutunduğunu gösterir; bu bilgi kesi ve yaklaşım seçimini doğrudan etkiler.
• Kardiyak MR: Kitlenin doku yapısını ortaya koyar; pıhtıdan ve kötü huylu kitlelerden ayrımına yardımcı olur.
• Tomografi: Çevre dokulara yayılım, kireçlenme ve akciğerler değerlendirilir.
• Koroner anjiyografi: Uygun yaştaki hastalarda kalp damarları incelenir; kitleye temastan kaçınmak gerekiyorsa tomografi tercih edilebilir.
• Beyin ve karın görüntülemeleri: Sessiz damar tıkanıklıkları araştırılabilir.

Genel Hazırlık

Kan sayımı, böbrek ve karaciğer değerleri, pıhtılaşma testleri ve iltihap göstergeleri incelenir; bu hastalarda kansızlık sık görüldüğü için kan hazırlığı yapılır. Diş ve diş eti muayenesi tamamlanır. Kan sulandırıcı ve kanamayı etkileyen ilaçlar hekimin belirlediği düzene göre ayarlanır. Ameliyat öncesi görüşmede kitlenin türünün ancak çıkarıldıktan sonra kesinleşeceği, aynı seansta kapak onarımı gerekebileceği ve uzun dönem izlem yapılacağı anlatılır.

Kalp İçindeki Kitle Ameliyatta Nasıl Çıkarılır?

Ameliyat genel anestezi altında ve kalp akciğer makinesi desteğiyle yapılır. Temel ilke, kitleye olabildiğince az dokunmak ve bütün olarak çıkarmaktır.

Ameliyatın Adımları

Göğüs kemiği ortadan açılarak ya da uygun hastalarda göğsün sağ yanından yapılan küçük bir kesiyle kalbe ulaşılır. Kalp akciğer makinesi devreye alınır; kanüller yerleştirilirken kitlenin bulunduğu odacığa baskı yapılmamasına özen gösterilir, çünkü bu aşamada parça kopabilir. Kalp durdurulduktan sonra ilgili odacık açılır ve kitle doğrudan görülür. Kitle, çevresindeki dokuyla birlikte ve parçalanmadan çıkarılır; sapın tutunduğu duvar bölümü de bir miktar sağlam dokuyla birlikte alınır. Bu adım, tekrarlama olasılığını azaltan en önemli işlemdir. Ardından odacıklar bol miktarda sıvıyla yıkanarak gözle görülmeyen küçük parçaların uzaklaştırılması sağlanır. Oluşan açıklık, gerektiğinde kişinin kendi kalp zarından hazırlanan bir yamayla kapatılır. Kalp yeniden çalıştırılmadan önce içindeki hava tümüyle boşaltılır.

Kalbe Hangi Yoldan Ulaşılır?

Ulaşım yolu, kitlenin bulunduğu odacığa ve sapının tutunduğu noktaya göre seçilir. Sol kulakçıktaki kitlelerde iki seçenek vardır: sağ kulakçık açılıp kulakçıklar arası bölmeden geçilerek ulaşılabilir ya da sol kulakçık doğrudan açılabilir. Bölmeden geçiş, sapın bu bölgeye tutunduğu olgularda tutunma noktasının eksiksiz çıkarılmasını kolaylaştırır. Sağ kulakçıktaki kitlelere doğrudan ulaşılır. Karıncık içindeki kitlelerde ise kapaktan geçilerek ya da karıncık duvarından girilerek çalışılır; bu yerleşim teknik olarak daha zorlayıcıdır ve kas dokusuna verilecek zararın en aza indirilmesi gerekir.

Aynı Seansta Yapılabilen Ek İşlemler

• Kitlenin baskısıyla bozulmuş kapakta onarım ya da değişim
• Kalp damarlarında darlık saptanmışsa bypass eklenmesi
• Kulakçıklar arası bölmede oluşan açıklığın yamayla kapatılması
• Düzensiz ritim varsa kulakçık duvarında çizgiler oluşturulması
• Birden fazla odakta kitle varsa hepsinin aynı seansta çıkarılması

Ameliyatın Denetimi

Kalp yeniden çalışmaya başladığında yemek borusundan ekokardiyografi yapılır. Bu incelemede geride kitle kalıp kalmadığı, kapatılan açıklığın sızdırıp sızdırmadığı, kapakların çalışması ve kalbin kasılma gücü değerlendirilir. Sonuç yeterli görülmezse gerekli düzeltmeler aynı seansta yapılır. Çıkarılan kitle, tümüyle incelemeye gönderilir; türünün kesinleşmesi bu incelemeye bağlıdır.

Kitle Çıkarıldıktan Sonra İyileşme ve Takip Nasıl Olur?

İyileşme, benzer yolla yapılan diğer kalp ameliyatlarına benzer. Ameliyat öncesindeki yakınmalar çoğu hastada hızla geriler.

Hastanedeki Dönem

Ameliyat sonrasında yoğun bakımda izlem yapılır; solunum desteği genellikle ilk saatlerde sonlandırılır. Ağrı denetimi, sıvı dengesi, ritim izlemi ve solunum egzersizleri bu dönemin temel başlıklarıdır. Kulakçık duvarında çalışıldığı için ilk günlerde ritim bozuklukları görülebilir; ritim yakından izlenir. Ameliyat öncesinde damar tıkanıklığı yaşamış hastalarda ilgili organın izlemi sürdürülür. Oda katına alındıktan sonra yürüme mesafesi her gün artırılır. Taburculuk öncesinde ilaç düzeni, yara bakımı ve kontrol randevusu ayrıntılı olarak anlatılır.

Ameliyat Sonrası İlk Günlerde Neler Beklenir?

İlk günlerde göğüs bölgesinde ağrı, öksürürken zorlanma ve uyku düzeninde bozulma beklenen bulgulardır. Kulakçık duvarında çalışıldığı için ritim düzensizlikleri görülebilir; bunların çoğu geçicidir ve ilaçla düzenlenir. Ameliyat öncesinde kansızlığı olan hastalarda halsizlik bir süre sürebilir. Nefes darlığı ve bayılma gibi ameliyat öncesi yakınmaların hızla gerilemesi beklenir; gerilememesi durumunda eşlik eden başka nedenler araştırılır. Beklenenden şiddetli ağrı, ateş ya da yarada akıntı bildirilmelidir.

Evdeki İlk Haftalar

• Her gün düzenli olarak artırılan yürüyüş iyileşmenin temel parçasıdır.
• Yaranın temiz ve kuru tutulması; kızarıklık, şişlik ya da akıntıda gecikmeden başvurulması gerekir.
• Göğüs kemiği açılarak yapılan ameliyatlarda ağır kaldırmaktan ve kolları zorlayan hareketlerden kaçınılır.
• Solunum egzersizleri evde de sürdürülür.
• Ameliyat öncesindeki kansızlık nedeniyle demir ve protein içeriği yeterli bir beslenme önerilir.
• Araç kullanımı ve ev işlerine dönüş zamanı hekimle birlikte belirlenir.

İnceleme Sonucu Ne Zaman Çıkar?

Çıkarılan kitlenin incelemesi genellikle birkaç gün içinde tamamlanır; bazı durumlarda ek boyamalar gerektiği için süre uzayabilir. Sonuç, kitlenin türünü, hücre kaynağını ve çıkarılan dokunun sınırlarının temiz olup olmadığını ortaya koyar. Bu bilgiler izlem planını belirlediği için sonuç mutlaka kontrol görüşmesinde ele alınır ve hastaya bir kopyası verilir.

Uzun Dönem İzlem

Çıkarılan kitlenin incelemesi tamamlandığında izlem planı kesinleşir. İyi huylu kitlelerde ekokardiyografi ile düzenli kontrol yapılır; amaç tekrarlama olup olmadığını erken saptamaktır. İlk yıllarda kontroller daha sık planlanır, sonuçlar kararlı seyrediyorsa aralık uzatılır. Tekrarlama olasılığı, ailesel biçimlerde ve tutunma noktası eksiksiz çıkarılamamış olgularda daha yüksektir; bu hastalarda izlem daha sıkı yapılır. Ailesel bir sendrom düşünülüyorsa aile bireylerinin değerlendirilmesi planlanır ve genetik danışmanlık verilir. Kötü huylu ya da yayılım yoluyla gelen kitlelerde izlem, ilgili uzmanlık alanıyla birlikte yürütülür.

Ameliyat Sırasında Nelere Dikkat Edilir?

Bu ameliyatın en belirleyici ilkesi, kitleye olabildiğince az dokunmaktır. Kalp akciğer makinesine bağlanma sırasında kitlenin bulunduğu odacığa baskı yapılmaması, kalbin elle döndürülmemesi ve kanüllerin dikkatle yerleştirilmesi gerekir; bu aşamalarda parça kopabilir. Kitle çıkarılırken bütünlüğünün korunması, parçalanmaması istenir. Çıkarma tamamlandıktan sonra odacıklar bol sıvıyla yıkanır; bu adım gözle görülmeyen küçük parçaların uzaklaştırılmasını sağlar. Kalp yeniden çalıştırılmadan önce içindeki havanın tümüyle boşaltılması da aynı özenle yapılır.

Muayeneye Gelirken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Ameliyat raporunun, çıkarılan kitlenin inceleme sonucunun ve önceki ekokardiyografi raporlarının getirilmesi istenir. Yeni ortaya çıkan nefes darlığı, bayılma, çarpıntı ya da damar tıkanıklığı düşündüren belirtiler not edilmelidir. Güncel ilaç listesi gözden geçirilir. Ailede benzer bir kitle, ciltte koyu renkli lekeler ya da hormon bezlerine ilişkin bir hastalık varsa paylaşılmalıdır; bu bilgiler ailesel biçim açısından değerlidir.

Hangi Durumlarda Hemen Başvurulmalıdır?

• Ateş, titreme ve açıklanamayan halsizlik
• Yarada kızarıklık, akıntı ya da açılma
• Yeni başlayan düzensiz çarpıntı ya da bayılma
• Hızla artan nefes darlığı ve bacaklarda şişlik
• Konuşma bozukluğu, yüzde kayma, kol ya da bacakta ani güç kaybı
• Ani görme kaybı
• Göğüs kemiğinde hareketle artan oynama hissi ya da çıtırtı

Bu ameliyat, iyi huylu kitlelerde kalıcı çözüm sağlayan bir girişimdir. Kitlenin tutunduğu bölgenin eksiksiz çıkarılması ve sonrasındaki düzenli izlem, tekrarlamanın erken saptanmasını sağlayan en önemli etkenlerdir. Kişinin ameliyat raporunu ve inceleme sonucunu saklaması, sonraki yıllarda yapılacak değerlendirmeleri kolaylaştırır.