Tedaviler

Kalp ve damar hastalıklarının her biri ameliyat gerektirmez. Kateterle yapılan girişimler, kesisiz varis yöntemleri, bası tedavisi, yara bakımı ve düzenli ilaç takibi, birçok tabloda tek başına ya da ameliyattan önce uygulanan tedavilerdir. Bu bölümdeki sayfalar bu yöntemleri ayrı ayrı anlatır: hangi durumda gündeme geldikleri, nasıl uygulandıkları ve sonrasında nelerin beklendiği.

Ameliyatsız Yöntem Ne Zaman Yeterli Olur?

Karar, hastalığın derecesine ve kişinin genel durumuna göre verilir. Bazı tablolarda ameliyatsız yöntem ilk seçenektir; bazılarında ise ameliyat kararı verilene kadar geçen süreyi düzenler.

• Erken evrede saptanan hastalık: Toplardamar kaçağının sınırlı olduğu, bacak atardamarındaki darlığın yürümeyi az kısıtladığı durumlarda kesisiz yöntemler ve ilaç tedavisi öne çıkar.
• Ameliyatı kaldırma gücünün sınırlı olduğu durumlar: Böbrek, karaciğer ya da akciğer işlevleri ileri derecede bozuksa, kateterle yapılan girişim daha az zorlayıcı bir yol sunar.
• Ameliyata hazırlık dönemi: İlaç düzeni, kan sulandırıcı yönetimi ve yara bakımı, planlanan girişim öncesinde durumu toparlar.
• Ameliyat sonrası dönem: Bası tedavisi, egzersiz programı ve düzenli izlem, elde edilen sonucun korunmasını sağlar.

Bu kararların hiçbiri tek bir ölçüme dayanmaz. Yakınmanın günlük yaşamı ne ölçüde kısıtladığı, tetkik bulguları ve eşlik eden hastalıklar birlikte tartılır.

Kesisiz Varis Yöntemleri Birbirinden Nasıl Ayrılır?

Kaçak yapan toplardamarı kapatmanın birden çok yolu vardır ve hepsi damarı çıkarmadan çalışır. Aralarındaki fark, damar duvarını kapatmak için kullanılan etkidir: ışık enerjisi, radyo dalgası, su buharı, tıbbi yapıştırıcı ya da iğneyle verilen köpük.

Yöntem seçimi damarın çapına, seyrindeki kıvrıma, cilde olan uzaklığına ve kaçağın hangi noktadan başladığına göre yapılır. Bu ölçümler işlemden önce ayakta yapılan doppler incelemesiyle elde edilir; ölçüm yapılmadan yöntem seçilmez. Bazı bacaklarda tek yöntem yeterli olurken, bazılarında ana damar için bir yöntem, yan dallar için başka bir yöntem birlikte kullanılır.

İlaç Tedavisi Neden Tek Başına Yeterli Sayılmaz?

İlaçlar damardaki darlığı açmaz, kapaktaki kaçağı gidermez. Yaptıkları iş, hastalığın ilerleme hızını yavaşlatmak, pıhtı oluşumunu azaltmak ve kalbin yükünü hafifletmektir. Bu nedenle girişim yapılsın ya da yapılmasın ilaç düzeni sürdürülür.

İlaç tedavisinin yanında yürütülmesi gereken başlıklar da vardır: sigaranın bırakılması, tansiyonun ve kan şekerinin denetim altında tutulması, kan yağlarının düzenlenmesi ve düzenli yürüyüş. Bu adımlardan biri eksik kaldığında diğerlerinin etkisi de azalır.

Tedavi Sonrası İzlem Nasıl Yürütülür?

Ameliyatsız yöntemlerin çoğunda aynı gün ayağa kalkılır ve günlük yaşama kısa sürede dönülür. Buna karşılık işlem, hastalığın yeniden ortaya çıkmayacağı anlamına gelmez.

• İlk kontrol, işlemin kapsamına göre belirli bir süre sonra yapılır ve sonucun kalıcı olup olmadığı ultrasonla gösterilir.
• Bası çorabı önerildiyse, verilen süre boyunca ve verilen basınç düzeyinde kullanılır.
• Yeni ortaya çıkan şişlik, ağrı, kızarıklık ya da ısı artışı beklenmeden bildirilir.
• Altta yatan neden sürüyorsa — uzun süre ayakta durma, kilo, hareketsizlik — yakınmalar zamanla yineleyebilir.

Her yöntemin kendi sayfasında işlem öncesi hazırlık, işlem günü ve sonrasındaki günler ayrıntılı anlatılmıştır.