İçeriğe geç
Özel Koru Ankara Hastanesi · Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Görüntüleme

MR Anjiyografi

Damarların manyetik alanla görüntülenmesi. Işın içermez; böbrek işlevleri sınırlı kişilerde seçenek olarak değerlendirilir.

MR anjiyografi, damarların manyetik alan ve radyo dalgaları kullanılarak, ışın verilmeden görüntülenmesidir. Damara girilmez; gerektiğinde koldan verilen bir kontrast madde kullanılır, bazı çekimlerde ise hiçbir madde verilmeden yalnız kanın kendi hareketinden yararlanılır. Işın içermemesi, gençlerde, gebelerde ve sık izlem gereken kişilerde önemli bir üstünlük sağlar.

MR Anjiyografi Nedir, Damarları Işın Kullanmadan Nasıl Görüntüler?

Görüntü, dokulardaki su moleküllerinin manyetik alan içindeki davranışından üretilir; akan kan ise durgun dokudan farklı davranır.

Temel İlke

Cihazın güçlü manyetik alanı, vücuttaki hidrojen çekirdeklerini hizalar; gönderilen radyo dalgaları bu hizayı geçici olarak bozar ve çekirdekler eski konumlarına dönerken sinyal yayar. Akan kan, görüntü alınan kesite sürekli yeni ve henüz uyarılmamış kan getirir; bu nedenle durgun dokuya göre çok daha güçlü sinyal verir. Bu fark kullanılarak damarlar, hiçbir madde verilmeden parlak biçimde görüntülenebilir. Kontrast madde verildiğinde ise damar içindeki sinyal daha da güçlenir ve görüntü kalitesi artar.

İki Temel Yöntem

  • Madde verilmeden yapılan çekim: Yalnız kanın akışından yararlanılır. Böbrek yetmezliği olanlarda ve madde verilemeyen durumlarda kullanılır. Beyin ve boyun damarlarında, böbrek damarlarında ve toplardamarlarda yeterli sonuç verir. Çekim daha uzun sürer ve yavaş akımlı bölgelerde sinyal kaybı olabilir.
  • Madde verilerek yapılan çekim: Koldan hızlı biçimde verilen kontrast madde, damar içindeki sinyali güçlendirir. Görüntü kalitesi daha yüksektir, geniş bir alan kısa sürede taranabilir ve akım yönü değerlendirilebilir.
  • Kullanılan madde iyot içermez; tomografide kullanılandan farklıdır.

Neleri Gösterir?

  • Damarların seyri, dallanması ve doğumsal yapı farklılıkları
  • Darlıkların yeri ve yaklaşık derecesi
  • Tam tıkanıklıklar ve yan dolaşım
  • Damar genişlemeleri ve içindeki pıhtı
  • Damar duvarının katmanlarının ayrılması
  • Damar duvarındaki iltihabi değişiklikler
  • Toplardamarlardaki tıkanıklıklar ve dışarıdan basılar
  • Damar çevresindeki dokular ve organlar

Kireçlenmenin Görünmemesi

Tomografide kireç parlak görünür ve damarın iç boşluğunu kapatarak değerlendirmeyi zorlaştırır. Manyetik rezonansta ise kireç sinyal vermez; bu nedenle kireçlenmiş damarlarda değerlendirme daha rahat yapılabilir. Bu, önemli bir üstünlüktür. Buna karşılık kireçlenmenin miktarı da ölçülemez; oysa bu bilgi bazı durumlarda gereklidir. Bu nedenle iki yöntem farklı sorulara yanıt verir ve seçim, aranan bilgiye göre yapılır.

Hangi Durumlarda Tomografi Yerine MR Anjiyografi Tercih Edilir?

Tercih; ışından kaçınma gereği, böbrek durumu ve incelenecek bölgeye göre yapılır.

Tercih Edildiği Durumlar

  • Genç kişiler ve sık izlem gerektiren hastalıklar; ışın birikiminden kaçınmak için
  • Gebelik; zorunlu durumlarda madde verilmeden yapılabilir
  • İyot içeren maddeye alerjisi olanlar
  • Böbrek işlevleri sınırda olanlar; madde verilmeden yapılan çekimle
  • Boyun damarlarının değerlendirilmesi
  • Beyin damarlarının görüntülenmesi
  • Böbrek damarlarındaki darlıkların araştırılması
  • Damar duvarındaki iltihabi hastalıkların izlenmesi
  • Toplardamar tıkanıklıkları ve dışarıdan bası araştırması
  • Ağır kireçlenme nedeniyle tomografinin yorumlanamadığı durumlar
  • Doğumsal damar yapı bozukluklarının izlenmesi

Tercih Edilmediği Durumlar

  • Acil durumlar; çekim uzun sürdüğü için tomografi tercih edilir
  • Manyetik alanla uyumlu olmayan cihaz ve implant taşıyanlar
  • Aşılamayan kapalı alan korkusu
  • Hareketsiz kalamayan ve nefes tutamayan kişiler
  • Kireçlenmenin ölçülmesi gereken durumlar
  • Çok sayıda stent bulunan bölgelerin değerlendirilmesi
  • İleri böbrek yetmezliğinde madde verilmesi gerekiyorsa
  • Kalp damarlarının değerlendirilmesi; bu bölgede henüz sınırlıdır
  • Diz altındaki çok ince damarların ayrıntılı değerlendirilmesi

Hangi Bölgelerde Öne Çıkar?

Boyun damarlarında, beyin damarlarında ve böbrek damarlarında bu yöntem sık kullanılır; bu bölgelerde madde verilmeden yapılan çekimler bile yeterli bilgi verir. Ana damarın ve büyük damarların izleminde, özellikle genç kişilerde ve doğumsal hastalıklarda tercih edilir. Damar duvarındaki iltihabi hastalıklarda, duvarın kendisini ve ödemi göstermesi nedeniyle üstündür. Toplardamar sisteminde de değerlidir. Buna karşılık diz altındaki ince damarlarda ve kalp damarlarında tomografi ya da kateterle çekilen film daha güvenilir kalır.

Çekim Öncesinde Hangi Hazırlık ve Güvenlik Sorgusu Yapılır?

Güvenlik sorgulaması, bu incelemenin en önemli hazırlık adımıdır ve atlanamaz.

Güvenlik Sorgusu

Çekimden önce ayrıntılı bir form doldurulur. Sorgulananlar: kalp pili ve kalp içi cihaz, iç kulak protezi, beyin damar klipsi, ilaç pompası, sinir uyarıcı cihaz, yapay kalp kapağı, stent, damar bobini, protez eklem, kemik plak ve vidaları, diş implantı, rahim içi araç, geçirilmiş ameliyatlar ve vücuda saplanmış metal parça öyküsü. Metalle çalışan mesleklerde göze metal kaçma öyküsü ayrıca sorulur; kuşku varsa göz filmi çekilir. Bu sorgu her çekimden önce yinelenir.

Metal İmplantların Önemi

Manyetik alan, manyetik özellikteki metalleri çekip yerinden oynatabilir ve ısınmalarına yol açabilir. Bu nedenle uyumlu olmayan bir implantın alana girmesi ciddi zarar verebilir. Günümüzde kullanılan stentlerin, yapay kapakların, dikiş tellerinin ve protez eklemlerin neredeyse tümü uyumludur; ancak yine de bildirilmelidir. Kalp pili ve kalp içi cihazların bir bölümü belirli koşullar altında uyumludur; bu kişilerde cihaz çekimden önce özel bir düzene alınır ve sonrasında eski ayarına döndürülür. Cihaz bilgi kartınızı getirmeniz gerekir.

Diğer Hazırlıklar

  • Kontrast madde verilecekse böbrek işlev testleri istenir.
  • Alerji öyküsü sorgulanır.
  • Genellikle uzun süreli açlık gerekmez; kurum belirtir.
  • Metal içermeyen giysi giyilir ya da kurumun verdiği giysi kullanılır.
  • Takı, saat, gözlük, işitme cihazı, tokalar ve manyetik şeritli kartlar odaya sokulmaz.
  • Makyaj temizlenir; bazı ürünler metal parçacık içerir.
  • Kapalı alan korkusu varsa önceden bildirilir.
  • Kullanılan ilaçların listesi ve önceki çekimler getirilir.

MR Anjiyografide Damar Görüntüsü Hangi Aşamalarda Elde Edilir, Hasta Bu Sırada Ne Yapar?

Çekim bölüm bölüm yapılır; toplam süre genellikle yarım saat ile bir saat arasındadır.

Çekim Adımları

  • Kişi sırtüstü yatırılır; incelenecek bölgenin üzerine sinyal toplayan bir sargı yerleştirilir.
  • Kontrast madde verilecekse damar yolu açılır.
  • Kulaklık ya da kulak tıkacı verilir; elde uyarı düğmesi bulunur.
  • Masa cihazın içine ilerletilir.
  • Önce genel görüntüler alınır ve inceleme alanı belirlenir.
  • Madde verilmeden yapılan damar görüntüleri alınır.
  • Gerekirse kontrast madde hızlı biçimde verilir ve maddenin damara ulaştığı anda çekim yapılır.
  • Maddenin toplardamarlara geçtiği aşamada ek görüntüler alınabilir.
  • Görüntüler işlenerek damarların üç boyutlu haritası oluşturulur.

Zamanlamanın Önemi

Kontrast madde kullanılan çekimlerde, maddenin damarda en yoğun bulunduğu an yakalanmalıdır. Erken çekilirse damarlar yeterince dolmaz; geç çekilirse madde toplardamarlara geçer ve atardamarlarla toplardamarlar üst üste binerek görüntü karışır. Bu nedenle maddenin ulaşma süresi ya önceden küçük bir deneme dozuyla ölçülür ya da cihaz maddenin gelişini otomatik algılayarak çekimi başlatır. Bu hassasiyet, çekimin en güç yanıdır ve zamanlama kaçtığında bölüm yinelenir.

Kişi Ne Yapar?

Çekim boyunca hareketsiz kalmanız istenir; bu en önemli kuraldır. Göğüs ve karın bölgesi çekilirken nefes tutmanız istenir; komutlar hoparlörden verilir ve bu süre genellikle on saniye dolayındadır. Boyun ve bacak çekimlerinde nefes tutma gerekmez; yalnız hareketsiz kalmanız yeterlidir. Yutkunmaktan ve konuşmaktan kaçınmanız istenir. Cihaz çalışırken yüksek ve ritmik bir gürültü duyulur. Rahatsızlık duyarsanız elinizdeki düğmeye basarak görevliye haber verebilirsiniz.

Çekim Neden Uzun Sürer?

Manyetik rezonansta görüntü, tek bir anda değil; çok sayıda ölçümün toplanmasıyla oluşturulur. Her bölüm için ayrı ayarlar kullanılır ve her ayar belirli bir süre gerektirir. Ayrıca damarları görüntülemek için birkaç farklı teknik art arda uygulanır. Kalp ve solunum hareketiyle eşzamanlama da süreyi uzatır. Bu nedenle çekim, saniyeler süren tomografiye göre çok daha uzundur. Süre, incelenecek bölgenin genişliğine ve uygulanan teknik sayısına göre değişir.

Sonuç Neyi Gösterir, Darlık Ölçümündeki Sınırları Nelerdir?

Sonuç damarların haritasını verir; ancak darlık derecesi olduğundan ileri görünebilir.

Görüntülerin İşlenmesi

Çekimde elde edilen çok sayıda kesit, doğrudan bakılarak değerlendirilmez. Görüntüler özel yazılımlara aktarılır; damarlar üç boyutlu olarak yeniden oluşturulur, farklı açılardan döndürülerek incelenir ve damar boydan boya düzleştirilerek tek bir görüntüde görülür. Ölçümler bu işlenmiş görüntüler üzerinden, damar eksenine dik kesitlerden alınır. Bu işlem zaman aldığı için rapor genellikle aynı gün hazır olmaz. Görüntülerin dijital kopyasını istemeniz, ikinci görüş almak ve ileride yapılacak karşılaştırmalar için değerlidir; talebinizi çekim sırasında iletmeniz uygun olur.

Raporda Yer Alanlar

  • Damarların seyri ve varsa yapı farklılıkları
  • Darlıkların yeri ve yaklaşık derecesi
  • Tam tıkanıklıklar ve yan dolaşım
  • Damar genişlemelerinin çapı ve uzunluğu
  • Duvar katmanlarının ayrılması ve duvar kalınlaşması
  • Toplardamarların durumu
  • Damar dışındaki dokularda saptanan bulgular
  • Görüntü kalitesi ve değerlendirmeyi kısıtlayan etkenler
  • Kullanılan teknik ve kontrast madde verilip verilmediği
  • Önceki çekimlerle karşılaştırma bulguları

Darlığın Abartılı Görünmesi

Bu yöntemin en bilinen sınırı, darlık derecesinin olduğundan ileri görünmesidir. Nedeni şudur: darlıktan geçen kan hızlanır ve akım düzensizleşir; düzensiz akımda sinyal kaybolur ve o bölge görüntüde boş kalır. Bu, darlığın gerçekte olduğundan daha uzun ve daha ileri görünmesine yol açar; bazen anlamlı bir darlık tam tıkanıklık gibi görünebilir. Bu nedenle özellikle girişim planlanacaksa, bulgunun başka bir yöntemle doğrulanması gerekebilir.

Stentlerin Değerlendirilmesi

Stentlerin metal yapısı, çevresindeki sinyali bozar ve stent içinde boşluk oluşturur; bu nedenle stent içinde yeniden daralma olup olmadığı bu yöntemle güvenilir biçimde değerlendirilemez. Stentin dışındaki damar bölümleri görülebilir. Bu sorun, stentin yapıldığı alaşıma ve çapına göre değişir; bazı stentlerde etki daha azdır. Bu nedenle stent izlemi gerektiğinde ultrason, tomografi ya da kateterle çekilen damar filmi tercih edilir.

Böbrek Yetmezliğinde Madde Kullanımı

Kullanılan kontrast madde, tomografide kullanılandan farklıdır ve böbrekleri doğrudan zorlamaz. Buna karşılık ileri böbrek yetmezliği bulunan kişilerde, vücuttan atılamadığında çok seyrek görülen ancak ciddi bir doku sertleşmesi tablosuna yol açabileceği bilinmektedir. Bu nedenle bu kişilerde madde ya hiç verilmez ya da bu açıdan daha güvenli kabul edilen türler, en düşük dozda kullanılır. Karar, böbrek işlev testlerine göre verilir. Bu nedenle çekimden önce bu testler istenir ve böbrek hastalığınızı bildirmeniz gerekir.

Tomografiyle Karşılaştırma

İki yöntem birbirinin yerine geçmez. Tomografi hızlıdır, acil durumlarda kullanılır, kireçlenmeyi gösterir ve uç damarları daha iyi ortaya koyar; buna karşılık ışın içerir ve iyotlu madde gerektirir. Manyetik rezonans ışın içermez, kireçlenmeden etkilenmez ve damar duvarını daha iyi gösterir; buna karşılık uzun sürer, darlığı abartabilir ve her kişide uygulanamaz. Bu nedenle izlemde iki yöntem dönüşümlü kullanılabilir; bu, hem ışın maruziyetini hem iyotlu madde kullanımını azaltır.

Bu nedenle hangi yöntemin seçileceğine tek başına karar verilmez; aranan bilgi, kişinin böbrek durumu, taşıdığı implantlar, ışın geçmişi ve incelenecek bölge birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma: · Son güncelleme:

Sık sorulan sorular

Vücudumdaki metal implantları çekim öncesinde neden bildirmem gerekiyor?
Çünkü cihazın güçlü manyetik alanı, manyetik özellikteki metalleri çekip yerinden oynatabilir ve ısınmalarına yol açabilir. Uyumlu olmayan bir implantın alana girmesi ciddi zarar verebilir; örneğin eski tip bir beyin damar klipsi yerinden oynayabilir, bir cihaz bozulabilir ya da metal parça çevresindeki dokuyu yakabilir. Ayrıca metal, görüntüde bozulma yaratarak değerlendirmeyi engeller. Günümüzde kullanılan stentlerin, yapay kapakların, dikiş tellerinin ve protez eklemlerin neredeyse tümü uyumludur; ancak bu, ancak bildirdiğinizde doğrulanabilir. Bu nedenle sorgu her çekimden önce yinelenir ve atlanamaz.
Böbrek yetmezliğim varsa kontrastlı çekim yapılabilir mi?
Bu, böbrek yetmezliğinin derecesine bağlıdır. Kullanılan kontrast madde, tomografide kullanılandan farklıdır ve böbrekleri doğrudan zorlamaz; hafif ve orta derecede böbrek yetmezliğinde güvenle kullanılabilir. Buna karşılık ileri böbrek yetmezliğinde madde vücuttan atılamaz ve çok seyrek görülen, ancak ciddi bir doku sertleşmesi tablosuna yol açabilir. Bu nedenle bu kişilerde madde ya hiç verilmez ya da bu açıdan daha güvenli kabul edilen türler en düşük dozda kullanılır. Ayrıca madde verilmeden yapılan çekim seçeneği vardır ve birçok bölgede yeterli bilgi verir.
Kontrast verilmeden yapılan MR anjiyografi yeterli olur mu?
Birçok bölgede yeterli olur. Madde verilmeden yapılan çekimlerde, akan kanın durgun dokudan farklı sinyal vermesinden yararlanılır; damarlar bu yolla görüntülenebilir. Bu yöntem özellikle beyin damarlarında, boyun damarlarında, böbrek damarlarında ve toplardamarlarda iyi sonuç verir. Üstünlüğü, hiçbir madde verilmemesi ve böbrek yetmezliği olanlarda güvenle kullanılabilmesidir. Sınırları ise şunlardır: çekim daha uzun sürer, yavaş akımlı bölgelerde ve damarın kıvrım yaptığı yerlerde sinyal kaybı olabilir ve bu, olmayan bir darlık gibi görünebilir. Bu nedenle bulgular dikkatle yorumlanır.
Darlığın bu yöntemde olduğundan daha ciddi görünmesi mümkün mü?
Evet, mümkündür ve bu, yöntemin en bilinen sınırıdır. Nedeni şudur: darlıktan geçen kan hızlanır ve akım düzensizleşir; düzensiz akımda sinyal kaybolur ve o bölge görüntüde boş kalır. Bu, darlığın gerçekte olduğundan daha uzun ve daha ileri görünmesine yol açar. Bazen anlamlı bir darlık, tam tıkanıklık gibi bile görünebilir. Aynı durum damarın keskin kıvrım yaptığı bölgelerde de oluşur. Bu nedenle özellikle girişim ya da ameliyat planlanacaksa, bulgunun ultrason, tomografi ya da kateterle çekilen filmle doğrulanması gerekebilir.
Stent takılan bölge bu yöntemle değerlendirilebilir mi?
Sınırlı olarak değerlendirilebilir. Stentlerin metal yapısı, çevresindeki manyetik alanı bozar ve stentin içinde sinyal kaybı oluşturur; bu, stent içinde boşluk gibi görünür ve yeniden daralma olup olmadığı güvenilir biçimde değerlendirilemez. Bu etkinin derecesi stentin yapıldığı alaşıma ve çapına göre değişir; bazı stentlerde etki daha azdır. Stentin dışındaki damar bölümleri ve stentin uçlarındaki durum görülebilir. Bu nedenle stent içi izlem gerektiğinde ultrason, tomografi ya da kateterle çekilen damar filmi tercih edilir. Stent bilgi kartınızı getirmeniz değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Çekim tomografiye göre neden daha uzun sürüyor?
Çünkü bu yöntemde görüntü tek bir anda oluşmaz. Tomografide cihaz saniyeler içinde tüm kesitleri alır; manyetik rezonansta ise görüntü, çok sayıda ölçümün toplanmasıyla üretilir ve her ölçüm belirli bir süre gerektirir. Ayrıca damarları değerlendirmek için birkaç farklı teknik art arda uygulanır; her biri ayrı bir çekim bölümüdür. Kalp ve solunum hareketiyle eşzamanlama da süreyi uzatır. Kontrast madde kullanılıyorsa, maddenin gelişini yakalamak için ek ölçümler yapılır. Bu nedenle çekim yarım saat ile bir saat arasında sürer; bölge genişledikçe süre artar.
Nefes tutma bölümlerinde zorlanırsam ne olur?
Nefes tutma bölümleri, göğüs ve karın bölgesi çekilirken gereklidir; bu bölgelerde solunum hareketi görüntüyü bulanıklaştırır. Zorlanırsanız birkaç seçenek vardır. Tutma süreleri kısaltılır ve daha çok sayıda, daha kısa bölüm halinde çekim yapılır. Oksijen verilerek süre uzatılabilir. Solunum hareketini algılayıp görüntüleri buna göre toplayan, serbest solunumla çalışan çekim düzenleri kullanılabilir; bunlar daha uzun sürer ancak nefes tutma gerektirmez. Boyun ve bacak çekimlerinde zaten nefes tutmak gerekmez. Zorlandığınızı önceden bildirmeniz, uygun düzenin baştan seçilmesini sağlar.
Kapalı alan korkusu olan biri için seçenek nedir?
Kapalı alan korkusu olan kişiler için birkaç seçenek vardır. Öncelikle cihaz önceden gösterilir; içinin aydınlık olduğu, havalandırma bulunduğu, görevliyle sürekli konuşabileceğiniz ve elinizdeki düğmeye basarak çekimi durdurabileceğiniz anlatılır. Gözleri kapalı tutmak, ayna düzeneğiyle dışarıyı görmek ve müzik dinlemek yardımcı olur. Bir yakınınızın odada bulunması sağlanabilir. Geniş açıklıklı ya da açık yanlı cihazlar bulunan merkezler tercih edilebilir. Bunlar yeterli olmazsa hekim önerisiyle hafif bir sakinleştirici verilir. Son seçenek, anestezi eşliğinde çekimdir; ayrıca tomografi bir alternatiftir.
Çekim sırasında hareket edersem tekrar mı gerekir?
Evet, hareket ettiğiniz bölüm yinelenir. Bu yöntemde görüntü, uzun bir süre boyunca toplanan ölçümlerden oluşturulur; bu süre içindeki en küçük hareket, o bölümün tümünü bulanıklaştırır. Bu nedenle çekim boyunca hareketsiz kalmanız istenir. Yutkunmak, öksürmek, konuşmak ve pozisyonu değiştirmek de görüntüyü bozar. Hareket olduğunda çekimin tamamı değil, yalnız o bölüm yinelenir; ancak bu süreyi uzatır. Rahat bir pozisyon almanız, destek istemeniz ve çekim öncesinde tuvalet gereksiniminizi gidermeniz, hareketsiz kalmanızı kolaylaştırır. Zorlanırsanız düğmeye basıp ara isteyebilirsiniz.
MR ile tomografi ölçümlerim farklı çıkarsa karar nasıl verilir?
İki ölçümün farklı çıkması olağandır; çünkü yöntemler farklı çalışır. Manyetik rezonansta darlık, akımın düzensizleşmesi nedeniyle olduğundan ileri görünme eğilimindedir. Tomografide ise kireçlenme darlığı olduğundan ileri gösterebilir; ancak kireç yoksa ölçüm daha gerçekçidir. Bu nedenle çelişki durumunda önce her iki çekimin kalitesi ve kısıtlamaları değerlendirilir. Ardından üçüncü bir bilgi aranır: ultrason ile akım hızı ölçülebilir, ayak bileği basınçları karşılaştırılabilir ya da kateterle çekilen damar filmi yapılabilir. Karar tek bir görüntüye değil; yakınmalar ve tüm bulgular birlikte değerlendirilerek verilir.
Hangi damar bölgelerinde bu yöntem daha çok tercih edilir?
Bu yöntem birkaç bölgede öne çıkar. Beyin damarlarında ve boyun damarlarında en sık kullanılan yöntemlerden biridir; madde verilmeden bile yeterli bilgi verir. Böbrek damarlarındaki darlıkların araştırılmasında, böbrek işlevleri sınırda olan kişilerde tercih edilir. Ana damarın ve büyük damarların izleminde, özellikle genç kişilerde ve doğumsal hastalıklarda ışın içermemesi nedeniyle öne çıkar. Damar duvarındaki iltihabi hastalıklarda, duvarın kendisini ve ödemi göstermesi nedeniyle üstündür. Toplardamar sisteminde de değerlidir. Buna karşılık diz altı ince damarlarda ve kalp damarlarında sınırlı kalır.
Gebelikte bu çekim yapılabilir mi?
Gebelikte bu çekim, tomografiye göre daha güvenli kabul edilir; çünkü ışın içermez. Bununla birlikte gebelikte hiçbir görüntüleme rutin olarak yapılmaz; yalnız gerçekten gerekli olduğunda ve sonucu tedaviyi değiştirecekse istenir. Özellikle gebeliğin ilk döneminde, zorunlu olmadıkça ertelenir. Kontrast madde gebelikte kullanılmaz; madde bebeğe geçebilir ve etkileri yeterince bilinmemektedir. Bu nedenle gerekli olduğunda madde verilmeden yapılan çekim tercih edilir. Gebe olduğunuzu ya da gebelik olasılığı bulunduğunu mutlaka bildirmeniz gerekir; gerekirse test istenir.
Raporum başka merkezde de okunabilsin diye ne istemeliyim?
Görüntülerin dijital kopyasını istemeniz gerekir. Rapor, inceleyen hekimin değerlendirmesini içerir; ancak başka bir hekimin bağımsız inceleme yapabilmesi için görüntülerin kendisi gerekir. Bu, özellikle ameliyat kararı aşamasında, ikinci görüş alacaksanız ve tedaviniz farklı bir merkezde sürecekse önemlidir. Birçok merkez kayıtları taşınabilir bir bellek ya da disk ile verir; talebinizi çekim sırasında ya da rapor alınırken iletmeniz uygun olur. Ayrıca rapor metnini de saklayın. Görüntülerin standart bir biçimde kaydedilmesi, başka merkezlerde açılabilmesini sağlar; bunu isterken belirtebilirsiniz.
Çekimden sonra herhangi bir kısıtlamam olur mu?
Hayır, olağan koşullarda hiçbir kısıtlama gerekmez. Çekimden sonra hemen olağan yaşamınıza dönebilir, araç kullanabilir ve işinize gidebilirsiniz. Kontrast madde verildiyse, maddenin böbreklerden atılmasına yardım etmek için o gün bol su içmeniz önerilir. Emziriyorsanız, hekiminizin görüşüne göre kısa bir süre sütün sağılıp atılması istenebilir; ancak günümüzde çoğu durumda buna gerek görülmemektedir. Sakinleştirici verildiyse durum farklıdır: o gün araç kullanmamanız gerekir ve yanınızda bir yakınınızın bulunması istenir. Kaşıntı, döküntü ve nefes darlığı gelişirse bildirilmelidir.
Takipte MR ile tomografi dönüşümlü kullanılır mı?
Evet, dönüşümlü kullanılabilir ve bu, bilinçli bir izlem stratejisidir. Amaç, uzun yıllar sürecek bir izlemde hem toplam ışın maruziyetini hem iyotlu madde kullanımını azaltmaktır. Örneğin bir damar genişlemesinin izleminde bazı kontrollerde ultrason, bazılarında manyetik rezonans, yalnız gerektiğinde tomografi kullanılabilir. Bununla birlikte ölçümlerin karşılaştırılabilir olması gerekir; farklı yöntemler farklı değerler verebilir. Bu nedenle en azından karar aşamalarında aynı yöntemin kullanılması tercih edilir. Hangi yöntemin ne zaman kullanılacağı, izlem planında baştan belirlenir ve size anlatılır.

Tetkik sonuçları yalnızca şikâyetiniz, muayene bulgularınız ve diğer tetkiklerle birlikte değerlendirildiğinde anlam taşır.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. MedlinePlus — Medical Tests
  2. NHLBI (NIH) — Blood Tests
  3. PubMed — Cardiac biomarkers
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Cardiac Biomarkers