İçeriğe geç
Özel Koru Ankara Hastanesi · Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Ameliyat

Karın Aort Anevrizmasının Açık Onarımı

Karın aortundaki genişlemenin karın açılarak yapay damarla değiştirilmesi. Damar yapısı stentgrefte uygun olmayanlarda tercih edilir.

Karın aortu, ana atardamarın diyaframı geçtikten sonra karın boşluğunda ilerleyen ve leğen kemiği düzeyinde ikiye ayrılarak bacaklara giden bölümüdür. Bu bölümün balon gibi genişlemesi durumunda yapılan açık onarım, karın açılarak genişlemiş damarın içinden yapay bir tüpün yerleştirilmesi işlemidir. Kasıktan yerleştirilen stent greftin yaygınlaşmasına karşın açık onarım, uygun olmayan damar yapılarında ve genç kişilerde ilk seçenek olmayı sürdürür.

Karın Aort Anevrizmasının Açık Onarımı Nedir ve Neden Yapılır?

İşlemde karın açılır, genişlemiş damar kontrol altına alınır ve içeriden açılarak yerine yapay bir tüp dikilir. Genişlemiş duvarın tamamı çıkarılmaz; tüp yerleştirildikten sonra bu duvar tüpün üzerine kapatılarak bir kılıf oluşturur.

Neden Onarım Gerekir?

Genişleyen damarın duvarı incelir ve her kalp atımında gelen basınca daha az dayanır. Çap büyüdükçe duvara binen gerilim artar ve genişleme kendi kendini hızlandıran bir döngüye girer. Duvar yırtıldığında karın boşluğuna ya da omurga önündeki boşluğa ani bir kanama olur; bu tablo yaşamı doğrudan tehdit eder. Planlı yapılan onarım, bu ani tablonun ortaya çıkmasını önlemek içindir. Ayrıntılar karın aort anevrizması sayfasındadır.

Açık Onarımın Ayırt Edici Yanı

Bu yöntemde genişlemiş bölüm, damar içinden geçen kan akımının dışında bırakılmakla kalmaz; akım doğrudan yapay tüpün içine alınır. Bu nedenle sonradan sızıntı gelişmesi ve genişlemenin büyümeye devam etmesi beklenmez. Buna karşılık karın açıldığı için iyileşme daha uzun sürer. Kasıktan yerleştirilen stent greftle karşılaştırması, kişiye özel olarak yapılır; ayrıntılar karın aortunun stentgreftle onarımı sayfasındadır.

Açık Onarım Hangi Hastalara Uygundur, Kararı Ne Belirler?

Karar iki aşamalıdır: önce onarım gerekip gerekmediği, sonra hangi yöntemin seçileceği belirlenir.

Onarım Kararını Belirleyen Bulgular

  • Damar çapının girişim eşiğine ulaşması
  • Kontroller arasında belirgin büyüme saptanması
  • Karında ya da belde yeni başlayan, açıklanamayan ağrı
  • Genişlemenin elle muayenede nabız atan bir kitle olarak belirginleşmesi
  • Damar içinden kopan parçaların bacak damarlarını tıkaması
  • Duvarda iltihap ya da delinme bulgularının görülmesi

Açık Onarımın Öne Çıktığı Durumlar

Genişlemenin üst sınırı ile böbrek damarları arasındaki sağlam bölüm kısaysa, bu bölge açılı ya da pıhtıyla doluysa stent greft güvenle oturmaz; açık onarım tercih edilir. Kasık ve leğen damarları dar, çok kıvrımlı ya da ileri düzeyde kireçlenmişse, taşıyıcı sistem yukarı ilerletilemez. Genişleme böbrek damarlarının üzerine uzanıyorsa ve dalların korunması gerekiyorsa açık yol seçilir. Damar duvarında iltihap bulunması, daha önce yerleştirilen bir stent greftin işlev görmemesi ve genç yaş da açık onarımı öne çıkaran durumlardır.

Acil Koşullarda Yapılan Onarım

Genişlemiş damar yırtıldığında onarım acil koşullarda yapılır. Bu durumda hazırlık için zaman yoktur; tanı çoğu kez yatak başında yapılan ultrasonla ya da hızlı bir tomografiyle konur ve kişi doğrudan ameliyathaneye alınır. Karın açıldığında biriken kan boşaltılır ve damar hemen üstünden kontrol altına alınır; gerekirse göğüs boşluğuna komşu bölümden klemp konur. Dokular kanla dolu olduğu için görüş kısıtlıdır ve işlem daha uzun sürer. Kan ve pıhtılaşma ürünleri hazır bulundurulur. Bu nedenle bilinen bir genişlemesi olan kişilerde eşiğe ulaşıldığında beklenmesi önerilmez; planlı onarım çok daha denetimli bir işlemdir.

Genç Kişilerde Neden Tercih Edilir?

Açık onarımda takılan yapay tüp ömür boyu dayanır ve sonradan sızıntı gelişmesi beklenmez; bu nedenle izlem daha seyrek aralıklarla yapılır ve ışın içeren görüntülemeye daha az gerek duyulur. Stent greftte ise sızıntı, kayma ve yeniden girişim olasılığı yıllar içinde birikir; bu birikim uzun yaşam beklentisi olan kişilerde daha belirgindir. Genç kişiler ameliyatın yükünü de daha kolay taşır. Bu nedenle damar yapısı her iki yönteme de uygun olan genç bir kişide açık onarım öncelikli olarak konuşulur.

Açık Onarım Öncesinde Hangi Hazırlıklar Yapılır?

Hazırlık, hem damarın haritasını çıkarmayı hem kişinin kalp, akciğer ve böbrek dayanıklılığını değerlendirmeyi kapsar.

Görüntüleme ve Değerlendirmeler

  • Aort BT anjiyografi: Genişlemenin sınırlarını, böbrek damarlarıyla ilişkisini, duvar yapısını ve bacak damarlarını gösterir; işlem bu görüntüler üzerinden planlanır.
  • Ekokardiyografi: Kalbin kasılma gücü ve kapakların durumu değerlendirilir.
  • Koroner anjiyografi: Kalp damarlarında darlık kuşkusu varsa istenir; ileri darlık saptanırsa önce o sorun ele alınabilir.
  • Karotis doppler ultrason: Boyun damarlarındaki darlıklar değerlendirilir.
  • Solunum işlev testleri ve böbrek işlev tetkikleri, ameliyat sonrası dönemin planlanmasında kullanılır.

Kişiden İstenenler

Sigaranın mümkün olan en erken dönemde bırakılması istenir; bu, hem akciğer iyileşmesini hem damar duvarını doğrudan etkiler. Solunum egzersizlerine ameliyattan önce başlanması, sonrasındaki akciğer sorunlarını azaltır. Kan sulandırıcı ilaç kullananlarda kesme zamanı hekim tarafından belirlenir. Şeker hastalığı olanlarda kan şekerinin düzenlenmesi, kan yağları yüksek olanlarda tedavinin sürdürülmesi istenir. Beslenme durumu değerlendirilir; zayıflık ve kansızlık ameliyat öncesinde düzeltilir. Anestezi görüşmesinde kullanılan tüm ilaçlar ve bitkisel ürünler bildirilir.

Karın Aortunun Açık Onarımı Adım Adım Nasıl Yapılır?

İşlem genel anestezi altında yapılır. Ağrı denetimi için bele yerleştirilen ince bir kateter kullanılabilir; bu, sonrasında solunum egzersizlerini kolaylaştırır.

Ameliyatın Aşamaları

  • Giriş: Karın orta hattından, göğüs kemiğinin alt ucundan kasığa doğru uzanan bir kesiyle girilir; seçilmiş kişilerde sol yan duvardan giriş yapılır.
  • Damarın ortaya konması: Bağırsaklar nazikçe yana alınır, damarın üzerini örten zar açılır ve genişlemenin üst ve alt sınırları serbestleştirilir.
  • Kan sulandırıcı verilmesi: Damar kapatılmadan önce damar içinde pıhtı oluşmaması için ilaç verilir.
  • Damarın kapatılması: Genişlemenin üstünden ve altından klempler konarak akım geçici olarak durdurulur; üst klemp mümkün olduğunca böbrek damarlarının altına yerleştirilir.
  • Genişlemenin açılması: Damar boyuna açılır, içindeki pıhtı ve plak artıkları temizlenir, geriye kaçan yan dallar içeriden dikilerek kapatılır.
  • Yapay tüpün dikilmesi: Uygun çapta tüp, sağlam damar dokusuna üstten sürekli dikişlerle birleştirilir; alt uç, damarın çatallanmadan önceki bölümüne ya da her iki kasık damarına dikilir.
  • Akımın geri verilmesi: Klempler kademeli olarak açılır; ani açılma tansiyon düşmesine yol açabileceği için bu aşama yavaş yürütülür.
  • Kılıfın kapatılması: Genişlemiş damarın kalan duvarı, yapay tüpün üzerine kapatılarak bağırsaklarla teması engellenir.
  • Kapanış: Kanama denetlenir, bağırsakların dolaşımı ve bacak nabızları kontrol edilir, karın tabaka tabaka kapatılır.

Düz Tüp mü, Çatallı Tüp mü?

Genişleme yalnız damarın gövdesindeyse ve çatallanma bölgesi ile bacak damarları sağlamsa düz bir tüp kullanılır; bu, dikiş sayısını azaltır ve süreyi kısaltır. Genişleme çatallanmayı ya da leğen damarlarını da tutuyorsa, iki bacağı olan çatallı bir tüp kullanılır ve her iki kol ayrı ayrı dikilir. Çatallı tüpte kasıklara doğru uzanan dikişler nedeniyle işlem daha uzun sürer. Hangi tüpün kullanılacağı ameliyat öncesi görüntülemelerle planlanır; son karar damar açıldıktan sonra verilir.

Kan Sulandırıcı ve Kan Kaybının Yönetimi

Damar kapatılmadan önce, durgun kalan bölümlerde pıhtı oluşmaması için kan sulandırıcı verilir; işlem bitiminde bu etki gerektiğinde geri çevrilir. Kanamanın azaltılması için ameliyat boyunca birkaç önlem birlikte kullanılır: damar içine geri kaçan yan dallar içeriden tek tek dikilir, dikiş hatları basınç altında denetlenir ve gerekirse destek şeritleriyle güçlendirilir. Kişinin kendi kanının toplanıp süzülerek geri verilmesini sağlayan düzenekler kullanılabilir. Kan sayımı ve pıhtılaşma değerleri ameliyat sırasında ölçülür; eksik olan bileşen hedefe yönelik olarak tamamlanır. Bu yaklaşım, verilen kan miktarını azaltır ve iyileşmeyi kolaylaştırır.

Böbrek ve Bağırsak Dolaşımının Korunması

Üst klempin böbrek damarlarının altına konması, böbreklerin dolaşımsız kalmasını önler. Genişleme böbrek damarlarının üzerine uzanıyorsa klemp yukarıya alınır; bu durumda dolaşımsız süre olabildiğince kısa tutulur ve böbrekler soğutulmuş sıvıyla korunabilir. Bağırsağın sol yarısını besleyen dal, genişlemiş damardan çıkar; bu dalın geri akımı zayıfsa yeni tüpe yeniden dikilir. Kasık nabızları ameliyat sonunda tek tek kontrol edilir; bir tarafta akım zayıfsa nedeni araştırılır.

Açık Onarımdan Sonra İyileşme ve Takip Nasıl Olur?

İyileşme, karnın açılmış olması nedeniyle stent greftle yapılan onarıma göre daha uzun sürer; ancak sonraki izlem daha seyrektir.

Yoğun Bakım ve Servis Dönemi

Ameliyattan sonra kişi bir süre yoğun bakımda izlenir; tansiyon, idrar çıkışı, böbrek işlevleri, karın bulguları ve bacak nabızları düzenli değerlendirilir. Ağrı denetimi solunum egzersizlerinin yapılabilmesi için önemlidir. Bağırsak hareketleri birkaç gün duraksar; bu dönemde ağızdan beslenmeye geçilmez, sıvı ve besin damar yoluyla verilir. Gaz çıkışı başladığında önce sıvı, sonra yumuşak gıdalara geçilir. Erken dönemde yataktan kalkma ve yürüme özendirilir; bu, hem akciğer hem bacak damarları açısından koruyucudur.

Erken Dönemde Görülebilecek Sorunlar

Bu ameliyattan sonra bazı sorunlar erken dönemde görülebilir. Böbrek işlevlerinde geçici bozulma, ameliyat öncesinde böbrek değerleri zaten bozuk olan kişilerde daha sıktır. Akciğerlerde küçük alanların sönmesi ve zar boşluğunda sıvı toplanması görülebilir; solunum egzersizleri ve erken yürüme bu nedenle önemlidir. Bağırsağın sol yarısında dolaşım bozukluğu seyrek görülür ancak ciddidir; karın ağrısı, kanlı dışkılama ve ateş bu açıdan uyarıcıdır. Bacaklarda pıhtı oluşumu ve damar tıkanıklığı erken hareketle azaltılır. Kalp ritminde düzensizlik ve kalp damarlarına bağlı sorunlar, damar sertliği olan kişilerde görülebileceği için izlem sürdürülür.

Evdeki Dönem

Karın kesisinin iyileşmesi ve karın kaslarının gücünü toparlaması birkaç ay sürer. Bu dönemde ağır kaldırma, ıkınma ve karnı zorlayan hareketler sınırlanır; kabızlığın önlenmesi ayrıca istenir. Öksürürken karnın bir yastıkla desteklenmesi önerilir. Yürüyüş her gün biraz artırılarak sürdürülür. Kesi çevresinde uyuşma ve his azalması sık görülür; bu, kesi sırasında küçük cilt sinirlerinin etkilenmesine bağlıdır ve zamanla azalır. Yara yerinde kızarıklık, akıntı ya da ateş görülmesi durumunda beklenmeden başvurulmalıdır.

İlaçlar ve Yaşam Biçimi

Sigara kesin olarak bırakılmalıdır; damar duvarının yapısını bozarak hem yeni genişlemelere hem bacak damarlarındaki tıkanıklığa zemin hazırlar. Tansiyon hedef değerlerde tutulur ve evde düzenli ölçüm istenir. Kan yağlarını düşüren tedavi ve pıhtı oluşumunu azaltan ilaçlar, damar sertliğinin diğer bölgelerdeki etkilerini azaltmak için sürdürülür. Kilo denetimi, tuzun sınırlanması ve düzenli tempolu yürüyüş önerilir. Şeker hastalığı olanlarda kan şekerinin düzenlenmesi izlemin parçasıdır.

İzlem

Açık onarımda yapay tüp doğrudan kan akımını taşıdığı için sonradan sızıntı beklenmez; bu nedenle izlem stent grefte göre daha seyrektir. Buna karşılık dikiş hatlarında yıllar sonra yalancı genişleme gelişebilir ve damarın diğer bölümleri genişleyebilir. Bu nedenle belirli aralıklarla ultrason ya da tomografi ile değerlendirme yapılır. Bacak damarlarının durumu da izlenir; yürürken baldırda ağrı gelişmesi yeni bir darlığı düşündürür. Önceki raporların saklanması karşılaştırmayı olanaklı kılar.

Acil Başvuru Gerektiren Belirtiler

  • Ani başlayan şiddetli karın ya da bel ağrısı
  • Bacakta ani soğuma, solma, ağrı ve güç kaybı
  • Bayılma, solukluk ve soğuk terleme
  • Karında gerginlik, kanlı dışkılama ve şiddetli ishal
  • İdrar miktarında belirgin azalma
  • Yara yerinden akıntı gelmesi ve ateş
  • Kesi hattında büyüyen, ayakta belirginleşen şişlik

Açık onarım, uygun kişilerde kalıcı bir çözüm sağlayan köklü bir girişimdir. Sonucu belirleyen etkenler, kararın gecikmeden verilmesi, yöntemin damar yapısına göre doğru seçilmesi, sigaranın bırakılması ve izlemin düzenli sürdürülmesidir.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma: · Son güncelleme:

Sık sorulan sorular

Kesi karnın neresine yapılır?
En sık kullanılan yol, karın orta hattından yapılan kesidir; göğüs kemiğinin alt ucundan başlayarak göbeğin yanından geçer ve kasık bölgesine doğru uzanır. Bu yol, damarın tamamına ve her iki bacağa giden dallara en geniş görüş açısını verir; acil durumlarda da en hızlı ulaşımı sağlar. Seçilmiş kişilerde sol yan karın duvarından yapılan bir kesiyle girilir; bu yolda bağırsaklar karın zarının dışında bırakıldığı için bağırsak hareketleri daha çabuk geri döner. Kesinin uzunluğu, genişlemenin yerine ve kişinin vücut yapısına göre değişir. Hangi yolun seçileceği ameliyat öncesi görüntülemelere göre planlanır.
Yan taraftan girilerek yapılan onarım hangi durumda seçilir?
Yan taraftan girilen yol, birkaç durumda öne çıkar. Daha önce karın ameliyatı geçirmiş ve karın içinde yoğun yapışıklık beklenen kişilerde bu yol yapışıklıkların dışından ilerlemeyi sağlar. Genişleme böbrek damarlarının üzerine uzanıyorsa, damarın üst bölümüne bu yoldan daha rahat ulaşılır. Akciğer sorunu olan ve orta hat kesisinin solunumu zorlayacağı düşünülen kişilerde de tercih edilebilir. Karnında yapay bir çıkış ağzı bulunanlarda bu yol uygun olur. Buna karşılık sağ böbrek damarına ulaşım bu yolda daha güçtür; bu nedenle karar, damarın haritasına bakılarak verilir.
Yapay damar düz mü yoksa çatallı mı takılır?
Bu, genişlemenin nereye kadar uzandığına bağlıdır. Genişleme yalnız damarın gövdesindeyse, çatallanma bölgesi ve leğen damarları sağlamsa düz bir tüp kullanılır; bu durumda yalnız iki dikiş hattı olur, işlem kısalır ve kanama olasılığı azalır. Genişleme çatallanmayı ya da leğen damarlarını da tutuyorsa, iki bacağı olan çatallı bir tüp kullanılır; tüpün kolları leğen ya da kasık damarlarına ayrı ayrı dikilir. Çatallı tüpte dikiş sayısı artar ve süre uzar. Karar ameliyat öncesi görüntülemelerle planlanır; damar açıldıktan sonra duvarın durumu görülerek kesinleştirilir.
Ameliyat sırasında aort ne kadar süre kapatılır?
Kapalı kalma süresi, dikişlerin tamamlanma hızına ve tüpün türüne göre değişir; düz tüpte daha kısa, çatallı tüpte daha uzundur. Bu süre olabildiğince kısa tutulur, çünkü klempin altında kalan organlar ve bacaklar bu sürede yetersiz beslenir. Üst klemp böbrek damarlarının altına konduğunda böbrekler etkilenmez; yukarıya alınması gerekirse süre daha da kısa tutulur. Klempler açılırken kademeli davranılır; ani açılma tansiyonun düşmesine ve dokularda biriken maddelerin dolaşıma karışmasına yol açabilir. Bu aşamada anestezi ekibi sıvı ve ilaç desteğiyle dengeyi korur.
Böbreklere giden damarlar işlemden nasıl etkilenir?
Böbreklere giden damarlar, genişlemenin hemen üzerinden çıkar. Üst klemp bu damarların altına konabiliyorsa böbrek dolaşımı hiç kesilmez ve etkilenme beklenmez. Genişleme böbrek damarlarının üzerine uzanıyorsa klemp yukarıya alınır; bu durumda böbrekler kısa bir süre dolaşımsız kalır. Bu süre olabildiğince kısa tutulur, gerekirse böbrekler soğutulmuş sıvıyla korunur ve idrar çıkışı ameliyat boyunca izlenir. Ameliyat öncesinde böbrek işlevleri zaten bozuk olan kişilerde geçici bir bozulma daha sık görülür. Bu nedenle ameliyat sonrası dönemde idrar miktarı ve kan tetkikleri yakından takip edilir.
Ameliyattan sonra karında şişkinlik ve gaz sancısı neden olur?
Karın açıldığında ve bağırsaklar ameliyat sırasında yana alındığında, bağırsak hareketleri birkaç gün duraksar. Bu duraksama sırasında bağırsak içinde gaz birikir ve karında şişkinlik ile kramp tarzında sancı ortaya çıkar. Ağrı kesici ilaçların bir bölümü de bağırsak hareketlerini yavaşlatarak bu duruma katkıda bulunur. Erken dönemde yataktan kalkma ve koridorda yürüme, bağırsak hareketlerinin geri dönmesini hızlandıran en etkin yöntemdir. Gaz çıkışı başlayana kadar ağızdan beslenmeye geçilmez. Şişkinlikle birlikte ateş, karında gerginlik ve kanlı dışkılama olması ise farklı bir sorunu düşündürür ve hemen bildirilmelidir.
Ameliyattan sonra ne zaman yemek yenmeye başlanır?
Ağızdan beslenmeye, bağırsak hareketleri geri döndükten sonra başlanır. Bu dönüşün göstergesi, bağırsak seslerinin duyulması ve gaz çıkışının başlamasıdır; genellikle ameliyattan birkaç gün sonra gerçekleşir. Önce su ve berrak sıvılar verilir; sorun olmazsa çorba ve yumuşak gıdalara, ardından normal beslenmeye geçilir. Bu süre boyunca sıvı ve besin gereksinimi damar yolundan karşılanır. Yan taraftan girilen ameliyatlarda bağırsaklar karın zarının dışında bırakıldığı için beslenmeye geçiş daha erken olabilir. Bulantı, kusma ve karın şişkinliği sürerse geçiş ertelenir.
Karın kesisinde fıtık gelişirse ne yapılır?
Karın orta hattından yapılan kesilerde, iyileşme sırasında kas tabakasının zayıf kalması sonucu fıtık gelişebilir. Kesi hattında ayakta belirginleşen, yatınca küçülen bir şişlik olarak fark edilir; başlangıçta yakınma vermez. Küçük ve yakınma vermeyen fıtıklar izlenebilir. Büyüyen, ağrı yapan ya da içine bağırsak sıkışma olasılığı bulunan fıtıklar onarılır; onarım genellikle bölgeyi güçlendiren bir yama ile yapılır. Fıtık gelişimini azaltmak için ilk aylarda ağır kaldırmaktan kaçınılması, kabızlığın önlenmesi, öksürürken karnın desteklenmesi ve kilo denetimi önerilir. Sigaranın bırakılması ve şeker denetimi de doku iyileşmesini destekler.
Açık onarımdan sonra yoğun bakımda ne kadar kalınır?
Yoğun bakım süresi kişiden kişiye değişir; çoğu hastada bir ya da birkaç gündür. Bu dönemde tansiyon, idrar çıkışı, böbrek işlevleri, karın bulguları ve bacak nabızları düzenli olarak değerlendirilir. Süreyi uzatan etkenler arasında ameliyat öncesinde var olan kalp ve akciğer hastalıkları, böbrek işlevlerinde bozulma, ameliyat sırasında fazla kan kaybı ve klempin böbrek damarlarının üzerine konmuş olması sayılabilir. Acil koşullarda yapılan onarımlarda süre belirgin biçimde uzar. Kişi solunumu yeterli, tansiyonu kararlı ve idrar çıkışı uygun olduğunda servise alınır; erken dönemde ayağa kaldırılır.
Stentgreft yerine açık onarım neden seçilir?
Açık onarım birkaç durumda öne çıkar. Genişlemenin üst sınırı ile böbrek damarları arasındaki sağlam bölüm kısaysa, açılıysa ya da pıhtıyla doluysa stent greft güvenle oturmaz. Kasık ve leğen damarları dar, çok kıvrımlı ya da ileri düzeyde kireçlenmişse taşıyıcı sistem yukarı ilerletilemez. Genişleme böbrek damarlarının üzerine uzanıyor ve dalların korunması gerekiyorsa açık yol seçilir. Damar duvarında iltihap bulunması, daha önce yerleştirilmiş bir stent greftin işlev görmemesi ve uzun yaşam beklentisi olan genç kişiler de bu gruba girer. Karar, damarın haritası ve kişinin genel durumu birlikte değerlendirilerek verilir.
Genç hastada açık onarım neden öne çıkar?
Çünkü açık onarımda takılan yapay tüp doğrudan kan akımını taşır ve ömür boyu dayanır; sonradan sızıntı gelişmesi ve genişlemenin büyümeye devam etmesi beklenmez. Bu nedenle izlem daha seyrek aralıklarla yapılır ve ışın içeren görüntülemeye daha az gerek duyulur. Stent greftte ise sızıntı, kayma ve yeniden girişim olasılığı yıllar içinde birikir; uzun yaşam beklentisi olan bir kişide bu birikim daha belirgindir. Ayrıca genç kişiler ameliyatın yükünü ve iyileşme dönemini daha kolay taşır. Bu nedenle damar yapısı her iki yönteme de uygun olan genç bir kişide açık onarım öncelikli olarak konuşulur.
Ameliyattan sonra ağır kaldırma yasağı ne kadar sürer?
Ağır kaldırma kısıtlaması, karın duvarının iyileşmesiyle ilgilidir ve genellikle birkaç ay sürer. Bu dönemde kas tabakası henüz gücünü toparlamamıştır; erken zorlanma kesi hattında fıtık gelişmesine zemin hazırlar. Kısıtlamanın süresi kişinin yaşına, beslenme durumuna, şeker hastalığı gibi iyileşmeyi etkileyen durumlara ve kontrol muayenesindeki bulgulara göre belirlenir. Aynı dönemde ıkınmaktan ve karnı zorlayan hareketlerden kaçınılması, kabızlığın önlenmesi istenir. Sonrasında kademeli olarak serbestleşilir; ancak nefes tutarak yapılan maksimal ağırlık çalışmaları uzun dönemde de önerilmez.
Açık onarımdan sonra karın kesisi çevresindeki uyuşma ne kadar sürer?
Kesi çevresinde uyuşma, karıncalanma ve his azalması sık görülür; bu, kesi sırasında ciltteki küçük duyu sinirlerinin kesilmesine bağlıdır. Yakınma genellikle kesinin iki yanında dar bir şerit biçimindedir ve ağrılı değildir. Zaman içinde komşu sinirlerin alanı genişletmesiyle his kısmen ya da tümüyle geri döner; bu süreç aylar alabilir, bazı kişilerde küçük bir alanda kalıcı olur. Kalıcı olduğunda günlük yaşamı etkilemez. Buna karşılık uyuşmanın yanında artan ağrı, kızarıklık, akıntı ya da şişlik varsa bu farklı bir sorunu düşündürür ve değerlendirilmelidir.
Yapay damarın çalışması nasıl kontrol edilir?
Yapay tüpün çalışması hem muayeneyle hem görüntülemeyle değerlendirilir. Kontrollerde kasık ve ayak nabızları elle kontrol edilir, bacakların ısısı ve rengi karşılaştırılır; yürürken baldırda ağrı olup olmadığı sorgulanır. Görüntülemede en sık kullanılan yöntem renkli doppler ultrasondur; ışın içermez ve tüpün içindeki akımı, dikiş hatlarını ve çevresindeki sıvı birikimini gösterir. Kuşkulu durumlarda ya da belirli aralıklarla tomografi yapılır; bu inceleme dikiş hatlarındaki yalancı genişlemeleri ve damarın diğer bölümlerindeki değişiklikleri ayrıntılı gösterir. Önceki raporların saklanması karşılaştırmayı olanaklı kılar.
Ameliyattan sonra bacaklarda soğuma olursa ne yapılmalıdır?
Bacakta ani soğuma, solma, ağrı, uyuşma ve güç kaybı acil bir durumdur; beklenmeden başvurulmalıdır. Bu bulgular, yapay tüpün bir kolunun pıhtıyla tıkandığını ya da damar içinden kopan bir parçanın aşağıdaki bir damarı tıkadığını düşündürür. Geri dönüşü belirleyen etken, tedaviye başlanana kadar geçen süredir; bu nedenle beklemek ve ısıtmaya çalışmak doğru değildir. Başvuruda geçirilmiş ameliyat bilgisi ekibe ilk anda söylenmelidir. Tedavide pıhtının çıkarılması, ilaçla eritilmesi ya da yeni bir köprüleme gündeme gelebilir. Bacakta yürümekle ortaya çıkan ve dinlenince geçen ağrı ise acil değildir, ancak kontrol zamanı beklenmeden bildirilmelidir.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. NHLBI (NIH) — Aortic Aneurysm
  2. MedlinePlus — Aortic Aneurysm
  3. PubMed — Aortic aneurysm repair
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Aortic Aneurysm