İçeriğe geç
Özel Koru Ankara Hastanesi · Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Ameliyat

Aort Kökü Ameliyatı

Aort Kökü Ameliyatı Ankara. Aort kapağı ile çıkan aortun birleştiği bölümün onarılması. Kalp damarlarının yeni yapıya yeniden bağlanmasını gerektirir.

Aort kökü ameliyatı, ana atardamarın kalpten çıktığı ilk bölümün kapakla birlikte çıkarılıp yerine ucunda yapay bir kapak bulunan bir tüpün dikilmesi işlemidir. Bu bölgede hem kapağın yaprakçıkları hem damar duvarı aynı anda bozulmuşsa, ikisinin ayrı ayrı onarılması yerine tek bir parça halinde değiştirilmesi tercih edilir. İşlemin en özel yanı, kalbin kendi damarlarının ağızlarının bu bölgeden çıkıyor olması ve yeni tüpe yeniden bağlanması gereğidir.

Aort Kökü Ameliyatı Nedir ve Kapakla Birlikte Damar Neden Değiştirilir?

Kök, kapağın yaprakçıklarının asıldığı çerçeveyi, yaprakçıkların arkasındaki cepleri ve kalbin kendi damarlarının çıktığı ağızları barındıran kısa bir bölgedir. Bu bölgedeki genişleme kapağı da bozduğunda, iki sorun tek bir yapıdan kaynaklanır.

Neden İkisi Birlikte Değiştirilir?

Kapağın yaprakçıkları bozulmuş ve çerçeve de genişlemişse, yalnız kapağın değiştirilmesi sorunu çözmez; geride kalan genişlemiş duvar yırtılma tehlikesini sürdürür. Tersine, yalnız damarın değiştirilmesi de yetmez; bozuk yaprakçıklar kaçak ya da darlık yapmaya devam eder. Ayrıca kapak yuvası ile damarın birleşim yerine iki ayrı dikiş hattı koymak, bu dar bölgede kanama olasılığını artırır. Bu nedenle kapak ve damar, tek bir parça halinde ve tek bir alt dikiş hattıyla değiştirilir.

Takılan Yapı Neye Benzer?

Kullanılan yapı, bir ucunda hazır olarak yapay kapak bulunan yapay bir tüptür. Tüp, örülmüş yapay bir kumaştan üretilmiştir ve vücut tarafından yabancı olarak reddedilmez. Kapak, kişinin yaşına ve tercihine göre mekanik ya da biyolojik olabilir. Tüpün yan duvarına iki delik açılır ve kalbin kendi damarlarının ağızları bu deliklere dikilir. Böylece hem kan akışı hem kalp kasının beslenmesi yeniden kurulur.

İşlem Neyi Sağlar?

Ameliyat, değiştirilen bölümdeki yırtılma tehlikesini ortadan kaldırır, kapaktaki kaçağı ya da darlığı giderir ve kalbin üzerindeki fazla yükü azaltır. Böylece genişlemiş sol karıncık zamanla küçülür ve nefes darlığı ile çabuk yorulma geriler. Buna karşılık damarın geri kalan bölümlerindeki yapısal zayıflık sürer; bu nedenle izlem yaşam boyu devam eder.

Aort Kökü Ameliyatı Kimlere Uygulanır, Kararı Ne Belirler?

Karar, damarın ve kapağın durumu birlikte değerlendirilerek verilir. Amaç, yırtılma gelişmeden ve kalp kası kalıcı olarak zarar görmeden girişim yapmaktır.

Başlıca Durumlar

  • Kök genişlemesiyle birlikte kapakta belirgin kaçak ya da darlık bulunması
  • Yaprakçıkların kalınlaşmış, kireçlenmiş ya da yırtılmış olması nedeniyle korunamaması
  • Bağ dokusu hastalıklarında kökün genişlemesi; ayrıntılar bağ dokusu hastalıklarında aort tutulumu sayfasındadır
  • Kalbe yakın bölümü tutan damar yırtılması; ayrıntılar aort diseksiyonu sayfasındadır
  • Kapak iltihabının kök dokusunu da tutmuş olması ve apse gelişmesi
  • Daha önce takılan yapay kapağın çevresinde kaçak ya da doku bozulması gelişmesi

Kararı Etkileyen Ölçümler

Kök çapı, kişinin boyu ve vücut ölçüsüne göre düzeltilerek yorumlanır; kontroller arasındaki artış da kararı etkiler. Kapaktaki kaçağın derecesi, sol karıncığın çapı ve kasılma gücü ölçülür; kaçak kalbi genişletmeye başlamışsa beklenmez. Ailede genç yaşta damar yırtılması öyküsü bulunanlarda ve bağ dokusu hastalığı saptananlarda eşik daha düşük tutulur. Gebelik planlayan kadınlarda girişim gebelikten önce gündeme gelebilir. Başka bir nedenle kalp ameliyatı planlanıyorsa, sınırda bir genişleme aynı seansta ele alınır.

Acil Koşullarda Yapılan Ameliyat

Damar yırtılması kalbe yakın bölümü tuttuğunda bu ameliyat acil koşullarda yapılabilir. Bu durumda hazırlık için zaman yoktur; tanı görüntülemeyle konur konmaz kişi ameliyathaneye alınır. Ayrılma kapağın asıldığı çerçeveyi bozmuşsa ve kalp zarı boşluğuna kanama olmuşsa, kapak ve kök birlikte değiştirilir. Doku ayrılma nedeniyle çok kırılgan olduğu için dikiş hatları destek şeritleriyle güçlendirilir. Acil koşulda yapılan işlem, planlı olana göre daha uzun sürer ve kanama denetimi daha güçtür. Bu nedenle bilinen bir genişlemesi olan kişilerde eşiğe ulaşıldığında beklenmesi önerilmez.

Kapak Seçimi Nasıl Yapılır?

Mekanik kapak uzun dayanıklılığı nedeniyle genç kişilerde öne çıkar; buna karşılık yaşam boyu kan sulandırıcı ilaç kullanımını ve düzenli kan denetimini gerektirir. Biyolojik kapak ise kan sulandırıcı gerektirmez, ancak yıllar içinde yıpranarak yeniden girişim gereksinimi doğurabilir. Seçim yapılırken kişinin yaşı, kanama eğilimi, kan denetimine ulaşabilirliği, gebelik planı, meslek ve yaşam biçimi ile kendi tercihi birlikte değerlendirilir. Bu konuşma ameliyattan önce ayrıntılı olarak yapılır.

Aort Kökü Ameliyatı Öncesinde Hangi Hazırlıklar Yapılır?

Hazırlığın amacı, ameliyatın kapsamını önceden belirlemek ve kişiyi işleme en uygun durumda getirmektir.

Yapılan İncelemeler

  • Ekokardiyografi: Kapağın yaprakçık yapısını, kaçağın mekanizmasını, kök çapını ve sol karıncığın durumunu gösterir.
  • Yemek borusundan ekokardiyografi: Yaprakçıkları ve kök yapısını ayrıntılı gösterir; kapağın korunup korunamayacağı bu inceleme ile öngörülür.
  • Aort BT anjiyografi: Damarın tamamının ölçümünü ve kalbin kendi damarlarının çıkış yerlerini gösterir.
  • Koroner anjiyografi: Kalbin kendi damarlarındaki darlıkları ortaya koyar; varsa aynı seansta köprüleme planlanır.
  • Karotis doppler ultrason: Boyun damarlarındaki darlık, ameliyat sırasındaki izlemde dikkate alınır.
  • Kan tetkikleri, solunum işlev testleri ve böbrek değerlendirmesi hazırlığın parçasıdır.

Kişiden İstenenler

Sigaranın mümkün olan en erken dönemde bırakılması istenir; bu, akciğer ve yara iyileşmesini doğrudan etkiler. Diş enfeksiyonları ameliyattan önce tedavi edilir, çünkü bu odaklar kan yoluyla yayılarak yeni takılan kapağı tutabilir. Kan sulandırıcı ilaç kullananlarda kesme zamanı hekim tarafından belirlenir; kendiliğinden kesilmez. Şeker hastalığı olanlarda kan şekerinin düzenlenmesi gerekir. Anestezi ekibiyle yapılan görüşmede kullanılan tüm ilaçlar, bitkisel ürünler ve besin destekleri bildirilir; bunların bir bölümü kanamayı artırdığı için önceden bırakılır.

Aort Kökü Ameliyatı Adım Adım Nasıl Yapılır?

İşlem genel anestezi altında ve kalp-akciğer makinesi desteğiyle yapılır. Bu ameliyat, kalp cerrahisinin teknik olarak en ayrıntılı işlemlerinden biridir ve süresi diğer kapak ameliyatlarına göre uzundur.

Ameliyatın Aşamaları

  • Giriş: Göğüs kemiği ortasından açılır, kalp zarı açılır ve kök ile çevresi görüş alanına alınır.
  • Makineye bağlanma: Kanın dolaşımı ve akciğer işlevi geçici olarak makineye devredilir.
  • Kalbin durdurulması: Kalbe özel bir koruyucu sıvı verilerek kasılma geçici olarak durdurulur; kök açıldıktan sonra bu sıvı doğrudan kalbin kendi damar ağızlarından da verilebilir.
  • Kökün çıkarılması: Genişlemiş kök ve bozuk kapak çıkarılır; kalbin kendi damarlarının ağızları, çevrelerinde bir miktar damar dokusu bırakılarak düğme biçiminde ayrılır.
  • Alt dikiş hattı: Kapaklı tüpün kapak ucu, kapağın oturduğu halkaya tek tek konan dikişlerle sabitlenir.
  • Damar ağızlarının bağlanması: Tüpün yan duvarına iki delik açılır ve ayrılan düğmeler bu deliklere sürekli dikişlerle dikilir.
  • Üst dikiş hattı: Tüpün diğer ucu, damarın sağlam kalan bölümüne birleştirilir; genişleme yukarı uzanıyorsa o bölüm de değiştirilir.
  • Havanın çıkarılması: Kalp boşluklarındaki hava dikkatle boşaltılır ve kalp yeniden çalıştırılır.
  • Kapanış: Dikiş hatları kontrol edilir, drenler yerleştirilir ve göğüs kemiği tellerle birleştirilir.

Damar Ağızlarının Bağlanması Neden Kritiktir?

Kalbin kendi damarları, kalp kasının tek besleyicisidir; bu ağızların yeni tüpe gerginlik olmadan, bükülmeden ve doğru açıyla dikilmesi gerekir. Gerginlik kalırsa dikiş hattı kanar, bükülme olursa kalp kası yeterince beslenemez. Bu nedenle düğmelerin serbestleştirilmesine ve tüpteki deliklerin doğru noktaya açılmasına özel özen gösterilir. Doku çok kırılgansa ya da düğmeler yeterince serbestleşmiyorsa, ağızlar araya konan kısa yardımcı tüpler aracılığıyla bağlanabilir. Bu ayrıntı, ameliyatın süresini belirleyen en önemli aşamalardan biridir.

Ameliyat Masasında Sonuç Nasıl Denetlenir?

Kalp yeniden çalıştırıldıktan sonra, yemek borusundan yapılan ekokardiyografi ile takılan kapağın açılıp kapanması, çevresinde kaçak olup olmadığı ve kalbin duvar hareketleri değerlendirilir. Duvar hareketlerinde yeni bir bozukluk görülmesi, damar ağızlarından birinde sorun olabileceğini düşündürür ve gerekirse o bölge yeniden ele alınır. Dikiş hatları basınç altında gözlenir ve sızıntı varsa ek dikişler konur. Bu denetim, ameliyat tamamlanmadan sorunların giderilmesini sağlar.

Aort Kökü Değiştirildikten Sonra İyileşme ve Kan Sulandırıcı Düzeni Nasıl Yürütülür?

İyileşme, yoğun bakımdaki erken dönem ve evde süren geç dönem olmak üzere ilerler; ilaç düzeni ise takılan kapağın türüne göre belirlenir.

Hastanedeki Dönem

Yoğun bakımda tansiyon kesintisiz izlenir ve hedef aralıkta tutulur; bu, yeni dikiş hatlarının korunması açısından belirleyicidir. Drenlerden gelen sıvı yakından izlenir, çünkü bu ameliyatta dikiş hatları dar bir alanda yoğunlaşır. Ritim bozuklukları erken dönemde sık görülür ve genellikle geçicidir; kalıcı olduğunda kalıcı bir uyarıcı gerekebilir. Kişi durumu uygun olduğunda servise alınır; nefes egzersizleri ve yürüyüş erken başlatılır.

Ameliyat Sonrası Erken Dönemde Görülebilecek Sorunlar

Erken dönemde dikiş hatlarından sızıntı biçiminde kanama görülebilir; bu nedenle drenlerden gelen sıvı yakından izlenir ve gerekirse göğüs yeniden açılarak kanama noktası kapatılır. Kalp kasının beslenmesinde geçici bir yetersizlik, damar ağızlarının yeni konumuyla ilgili olabilir; bu durumda kalbin duvar hareketleri yakından izlenir. Akciğerlerde küçük alanların sönmesi ve zar boşluğunda sıvı toplanması sık görülür; nefes egzersizleri bu nedenle erken başlatılır. Böbrek işlevlerinde geçici bozulma, ileri yaştaki ve şeker hastalığı olan kişilerde daha sık görülür. Bilinç bulanıklığı ve uykusuzluk erken dönemde görülebilir ve genellikle kendiliğinden düzelir.

Kan Sulandırıcı Düzeni

Mekanik kapak takılan kişilerde yaşam boyu kan sulandırıcı ilaç kullanılır ve düzenli aralıklarla kan testi yapılarak etkinlik düzeyi hedef aralıkta tutulur. Doz, beslenme ve birlikte kullanılan diğer ilaçlardan etkilenir; bu nedenle yeni bir ilaca başlarken ve beslenmede belirgin değişiklik yaparken hekime danışılır. Biyolojik kapak takılan kişilerde ilaç genellikle yalnız erken dönemde kullanılır, sonrasında kesilebilir; ritim bozukluğu gibi ek bir neden varsa sürdürülür. Dişeti kanaması, idrarda ya da dışkıda kan, beklenmedik morarmalar bildirilmelidir.

Evdeki Dönem ve İzlem

Göğüs kemiğinin kaynaması birkaç ay sürer; bu dönemde kollarla itme, çekme ve ağırlık kaldırma sınırlanır. Yürüyüş her gün biraz artırılarak sürdürülür ve iyileşme tamamlandığında kalp damar rehabilitasyon programı önerilir. Tansiyon hedefleri sıkı tutulur; ilaçlar yakınma olmasa bile kesilmez. Belirli aralıklarla ekokardiyografi ile kapağın çalışması, damar görüntülemesiyle de geride kalan bölümlerin çapı değerlendirilir. Diş ve cerrahi işlemler öncesinde takılan yapay kapağın varlığı mutlaka bildirilmelidir; iltihaptan korunmak için önlem alınır.

Günlük Yaşamda Nelere Dikkat Edilmelidir?

Sigara kesin olarak bırakılmalıdır; damar duvarının yapısını bozarak geride kalan bölümlerin genişlemesini hızlandırır. Tuz sınırlanmalı, kilo denetlenmeli ve kan yağları hedef değerlerde tutulmalıdır. Kabızlık önlenmeli, tuvalette uzun süre ıkınmaktan kaçınılmalıdır. Nefes tutarak yapılan maksimal ağırlık çalışmaları ve yarışma düzeyinde sporlar önerilmez; buna karşılık tempolu yürüyüş, yüzme ve düz zeminde bisiklet gibi zorlamayan etkinlikler sürdürülebilir. Mekanik kapak takılan kişilerde ilaç saatinin sabitlenmesi, kan testlerinin aksatılmaması ve yanında bir kapak bilgi kartı taşınması önerilir. Uzun yolculuk ve yurt dışı planlarında ilaç düzeninin önceden konuşulması uygun olur.

Acil Başvuru Gerektiren Belirtiler

  • Ani başlayan, çok şiddetli, sırta vuran göğüs ağrısı
  • Açıklanamayan ateş, gece terlemesi, halsizlik ve kilo kaybı
  • Bayılma ya da bayılacak gibi olma
  • Ani başlayan şiddetli nefes darlığı ya da hızla artan bacak ödemi
  • Konuşma bozukluğu, yüzde kayma, tek taraflı güç kaybı
  • Durdurulamayan kanama, dışkıda siyah renk ya da idrarda kan
  • Yara yerinden akıntı gelmesi ve göğüs kemiğinde oynama hissi

Bu ameliyat, kapak ve damar sorunlarını tek işlemde çözen kapsamlı bir girişimdir. Sonucu belirleyen etkenler, kararın gecikmeden verilmesi, kapak türünün kişiye uygun seçilmesi, ilaç düzenine uyum ve izlemin düzenli sürdürülmesidir.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma: · Son güncelleme:

Sık sorulan sorular

Aort kökü tam olarak neresidir?
Aort kökü, ana atardamarın kalpten çıktığı ilk ve en kısa bölümüdür. Bu bölge üç yapıyı bir arada barındırır: aort kapağının yaprakçıklarının asıldığı taç biçimli çerçeve, yaprakçıkların arkasında yer alan ve kan akışını düzenleyen cepler, bu ceplerin tepesinden çıkan ve kalp kasını besleyen damarların ağızları. Kökün üst sınırı, ceplerin bittiği ve damarın düz bir boru biçimini aldığı çizgidir. Bu karmaşık yapı nedeniyle buradaki bir genişleme aynı anda hem kapağı hem kalbin beslenmesini ilgilendirir; ameliyatın diğer damar ameliyatlarından farklı planlanmasının nedeni budur.
Kalp damarlarının ağızları yeni damara nasıl bağlanır?
Kalbin kendi damarlarının ağızları, çevrelerinde bir miktar damar dokusu bırakılarak düğme biçiminde kesilip ayrılır. Yeni takılan yapay tüpün yan duvarına, bu düğmelerin geleceği noktalara iki delik açılır ve düğmeler bu deliklere sürekli dikişlerle dikilir. Dikilme sırasında düğmelerin gerginlik altında kalmaması, bükülmemesi ve doğru açıyla oturması gerekir; gerginlik kanamaya, bükülme kalp kasının yeterince beslenememesine yol açar. Doku çok kırılgansa ya da düğmeler yeterince serbestleşmiyorsa, ağızlar araya konan kısa yardımcı tüpler aracılığıyla bağlanabilir. Bu aşama, ameliyatın en dikkat isteyen bölümüdür.
Kapaklı yapay damar ne demektir?
Kapaklı yapay damar, bir ucunda hazır olarak yapay bir kalp kapağı bulunan yapay tüptür. Tüp kısmı örülmüş yapay bir kumaştan üretilmiştir; kan geçirmez ve vücut tarafından yabancı olarak reddedilmez. Uçtaki kapak, kişinin durumuna göre mekanik ya da biyolojik olabilir. Bu hazır yapının kullanılması, kapak ile damarın birleşim yerine ikinci bir dikiş hattı konmasını gereksiz kılar; böylece dar bir alanda kanama olasılığı azalır ve işlem daha düzenli ilerler. Değişik çaplarda üretildiği için, ameliyat öncesi ölçümlere uygun boyut seçilir.
Bu ameliyatta kendi kapak hiç korunamaz mı?
Her hastada değil; korunabilecek durumlar ayrıca değerlendirilir. Yaprakçıklar sağlamsa, yani kalınlaşmamış, kireçlenmemiş ve yırtılmamışsa ve kaçak yalnız çerçevenin genişlemesine bağlıysa, kişinin kendi kapağı korunabilir. Bu durumda genişlemiş kök yapay bir tüple değiştirilirken kapak tüpün içine yeniden asılır; ayrıntılar kapak koruyucu aort kökü ameliyatı sayfasında yer alır. Kapaklı yapay damar, yaprakçıkların da bozulduğu, kapak iltihabının doku yıkımı yaptığı ya da daha önce takılmış bir yapay kapağın çevresinde sorun geliştiği durumlarda tercih edilir. Hangi yolun izleneceği ameliyat öncesi görüntülemelerle öngörülür; son karar yaprakçıkların masada doğrudan görülmesiyle verilir.
Mekanik kapaklı damar takılan hasta kan sulandırıcı kullanır mı?
Mekanik kapak takılan kişiler yaşam boyu kan sulandırıcı ilaç kullanır. Mekanik yüzeyler kanın pıhtılaşma düzeneğini uyarır; ilaç kullanılmadığında kapağın üzerinde pıhtı oluşabilir, bu pıhtı kapağın hareketini engelleyebilir ya da kopup damarları tıkayabilir. İlacın etkinliği düzenli aralıklarla yapılan kan testiyle ölçülür ve hedef aralıkta tutulur; bu aralık kapağın konumuna ve kişinin diğer durumlarına göre belirlenir. Doz, beslenmeden ve birlikte kullanılan diğer ilaçlardan etkilendiği için yeni bir ilaca başlarken hekime danışılmalıdır. Dişeti kanaması, idrarda ya da dışkıda kan ve beklenmedik morarmalar gecikmeden bildirilmelidir.
Biyolojik kapaklı damar hangi hastada tercih edilir?
Biyolojik kapaklı damar, yaşam boyu kan sulandırıcı kullanılması istenmeyen ya da uygun olmayan kişilerde tercih edilir. Kanama eğilimi bulunanlar, düzenli kan denetimine ulaşmakta zorlananlar, ileri yaştakiler ve gebelik planlayan kadınlar bu gruba girer. Biyolojik kapak takıldıktan sonra ilaç genellikle yalnız erken dönemde kullanılır; ek bir neden yoksa sonrasında kesilebilir. Buna karşılık bu kapaklar yıllar içinde yıpranır ve yeniden girişim gerekebilir; yıpranma genç kişilerde daha hızlı olur. Bu nedenle seçim yapılırken kişinin yaşı, yaşam biçimi, gebelik planı ve kendi tercihi birlikte değerlendirilir.
Ameliyat süresi neden uzundur?
Çünkü bu ameliyat dar bir alanda birbirini izleyen birkaç ayrı dikiş hattı gerektirir. Önce bozuk kapak ve genişlemiş kök çıkarılır, kalbin kendi damarlarının ağızları düğme biçiminde ayrılır. Ardından kapaklı tüp, kapağın oturduğu halkaya tek tek konan dikişlerle sabitlenir; sonra iki damar ağzı tüpe dikilir; en son tüpün diğer ucu damarın sağlam bölümüne birleştirilir. Her hattın kanamasız olması gerekir ve kontrolleri tek tek yapılır. Genişleme yukarı uzanıyorsa yükselen bölüm de aynı seansta değiştirilir; kalbin kendi damarlarında darlık varsa köprüleme eklenir. Bu adımların toplamı, süreyi diğer kapak ameliyatlarına göre uzatır.
Aort kökü ameliyatında kanamanın kontrol altına alınması neden zaman alır?
Çünkü bu bölgede dikiş hatları dar bir alanda yoğunlaşır ve bir bölümü kalp yeniden çalıştırıldıktan sonra kolay ulaşılamayan yerlerde kalır. Kapaklı tüpün alt hattı kalbin arka yüzüne yakın uzanır; bu hatta sonradan bir sızıntı görülürse ulaşmak güçtür. Ayrıca kök dokusu, genişlemiş ya da iltihaplanmış hastalarda çok kırılgan olabilir; dikişler dokuyu kesebilir. Bu nedenle her hat basınç altında tek tek gözlenir, gerekirse destek şeritleri ve ek dikişler konur ve kanama tümüyle durmadan kapanışa geçilmez. Bu titiz denetim süreyi uzatır; ancak sonradan yeniden göğüs açılmasını önler.
Bağ dokusu hastalığı olan hastada işlem farklı planlanır mı?
Evet, farklı planlanır. Bağ dokusu hastalıklarında damar duvarı yapısal olarak zayıftır ve bu zayıflık yalnız en geniş noktada değil, komşu bölümlerde de bulunur. Bu nedenle değiştirilen bölümün sınırları daha geniş tutulur; sınırda görünen dokular yerinde bırakılmaz. Girişim eşiği de daha düşüktür; bu hastalarda beklemek yerine erken karar verilir. Kapağın korunması bu grupta tartışmalıdır; yaprakçıklar sağlam görünse bile destek dokusu zayıf olduğu için kimi hastada kapaklı yapay damar tercih edilir. Ameliyat sonrasında izlem daha sık aralıklarla yapılır ve damarın tamamı düzenli görüntülenir.
Daha önce kapak ameliyatı geçirmiş hastada bu ameliyat yapılabilir mi?
Yapılabilir; ancak daha zorlu bir işlemdir ve ayrıca planlanır. Önceki ameliyattan sonra göğüs içinde yapışıklıklar geliştiği için göğsün yeniden açılması dikkat ister; kalbin ve damarların göğüs kemiğine ne kadar yakın olduğu ameliyat öncesi tomografiyle gösterilir. Gerektiğinde makineye bağlantı, göğüs açılmadan önce kasık damarlarından kurulur; böylece açılış sırasında güvenlik sağlanır. Daha önce takılmış yapay kapak ve çevresindeki doku çıkarılır; iltihap varsa bu doku özenle temizlenir. İşlem daha uzun sürer ve kanama denetimi daha fazla zaman alır. Bu nedenle hazırlık aşaması ayrıntılı yapılır ve plan kişiye özel oluşturulur.
Ameliyattan sonra ritim sorunu görülürse ne yapılır?
Ritim sorunları bu ameliyattan sonra sık görülür ve çoğu geçicidir. Kulakçıklardan kaynaklanan düzensiz ve hızlı ritim en sık karşılaşılan durumdur; genellikle ilaçla denetim altına alınır, sürerse elektriksel yöntemle normal ritme döndürülebilir. Kapak halkası, kalbin elektriksel iletim yollarına komşu olduğu için iletide yavaşlama da görülebilir; bu durumda ameliyat sırasında yerleştirilen geçici teller aracılığıyla kalp bir süre dışarıdan uyarılır. İleti bozukluğu kalıcı olursa kalıcı bir kalp pili takılması gündeme gelir; bu karar, belirli bir izlem süresinin sonunda verilir. Taburculuk sonrasında çarpıntı ya da bayılma hissi gelişirse gecikmeden bildirilmelidir.
Takılan kapaklı damarın çalışması kontrollerde hangi tetkikle izlenir?
İzlemde kullanılan temel yöntem ekokardiyografidir. Bu inceleme takılan kapağın açılıp kapanmasını, üzerindeki basınç farkını, çevresinde kaçak olup olmadığını, sol karıncığın büyüklüğü ile kasılma gücünü gösterir. Ameliyattan sonra iyileşme dönemi tamamlandığında yapılan ilk inceleme, sonraki yılların karşılaştırma kaydı olur. Kuşkulu durumlarda yemek borusundan yapılan ekokardiyografi ile kapak daha ayrıntılı değerlendirilir. Damarın geride kalan bölümlerinin çapı için ayrıca tomografi ya da manyetik rezonans yapılır. Önceki raporların saklanması, karşılaştırmanın güvenilir olmasını sağlar.
Ameliyattan sonra tansiyon kontrolü neden bu kadar önemlidir?
Çünkü ameliyattan sonra iki yapı basınçtan doğrudan etkilenir. Birincisi yeni dikiş hatlarıdır; bu hatlar iyileşme tamamlanana kadar yüksek basınca karşı en zayıf noktalardır ve yüksek tansiyon sızıntıya ya da dikiş hattında genişlemeye yol açabilir. İkincisi damarın değiştirilmeyen bölümleridir; buralarda aynı yapısal zayıflık sürer ve yüksek tansiyon genişlemeyi hızlandırır. Bu nedenle tansiyon hedefleri toplumun genelinden daha sıkı tutulur, evde düzenli ölçüm istenir ve değerlerin kaydedilmesi önerilir. Kalbin kasılma hızını ve gücünü azaltan ilaçlar da damara çarpan basınç dalgasının şiddetini azaltmak için kullanılır ve yakınma olmasa bile kesilmez.
Takılan kapaklı damarda iltihaba karşı hangi önlemler alınır?
Yapay kapaklar, kan yoluyla gelen mikropların yerleşebileceği yüzeylerdir; bu nedenle iltihaptan korunma yaşam boyu süren bir başlıktır. Diş çekimi, diş taşı temizliği ve kanamalı diş işlemleri öncesinde koruyucu antibiyotik verilir; bu nedenle her diş hekimi başvurusunda takılan kapağın varlığı bildirilmelidir. Ağız ve diş bakımı düzenli yapılmalı, diş kontrolleri aksatılmamalıdır. Cilt yaraları temiz tutulmalı, iltihaplı odaklar ihmal edilmemelidir. Dövme ve piercing gibi uygulamalardan kaçınılması önerilir. Açıklanamayan ateş, gece terlemesi, halsizlik ve kilo kaybı gibi bulgularda antibiyotiğe kendiliğinden başlanmamalı, önce kan kültürü alınabilmesi için başvurulmalıdır.
Ameliyattan sonra işe ne zaman dönülebilir?
İşe dönüş, işin niteliğine ve iyileşmenin gidişine göre planlanır. Belirleyici olan göğüs kemiğinin kaynamasıdır; bu süre birkaç ay alır ve bu dönemde kollarla itme, çekme, ağır taşıma ve gövdeyi zorlayan hareketler sınırlanır. Masa başında çalışanlar, yorgunluk azaldıkça ve yol koşulları uygun olduğunda daha erken dönebilir; başlangıçta yarım gün çalışmak uygun olur. Bedensel güç gerektiren işlerde dönüş, kemik kaynadıktan ve kontrol muayenesinde onay verildikten sonra olur. Araç kullanımı da kemik kaynayana kadar ertelenir. Karar, kontrol muayenesi ve gerektiğinde efor değerlendirmesiyle kişiye özel verilir.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. NHLBI (NIH) — Aortic Aneurysm
  2. MedlinePlus — Aortic Aneurysm
  3. PubMed — Aortic aneurysm repair
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Aortic Aneurysm